Viser arkivet for stikkord høgre

Arbeidsplassar og miljø, ikkje enten eller!

Nordic Mining har kome med utgreiingane Miljøverndepartementet, og miljøvernminister Bård Vegard Solhjell kravde i 2013. Eller har dei det?

Eg har lese meg gjennom den enorme mengda med dokument og underlagsrapportar som Nordic Mining(NM) har lagt fram. Og sit med ein lei følelse av at: “Dette har eg sett før”.

Les meir…

Stortingspolitikarar utan ryggrad.

Avisa Firda skriv om den høgaktuelle OL-saka og stortingsrepresentantane frå Sogn og Fjordane i dag. Kva meiner dei om dette? Det viser seg at dei meiner både det eine og det andre. På same tid! Ingen av dei mannar seg opp til eit klart standpunkt! Her skal vi altså svi av eit tosifra milliardbeløp på ein fest i Oslo samstundes som det skal kuttast inn til beinet i Sogn og Fjordane. Svaret frå stortingspolitikarane burde sjølvsagt ha vore eit rungane NEI til OL i Oslo i 2022.

Kva skal vi med slike politikarar? Kva skal vi med politikarar som ikkje maktar å ta klare standpunkt? Kva skal vi med politikarar som ikkje maktar å stå rakrygga opp mot makta i Oslo? Kva skal vi med politikarar som berre er opptatt av taktikk og snur kappa etter vinden? No må vi snakke eit språk dei forstår. Vi må skape veljarflukt. Stem på dei partia som seier nei til OL i Oslo i 2022, både ved kommunevalet neste år og ved neste stotingsval. No er det lenge til stortingsvalet i 2017, og politikarane kjem til å spekulere i at vi veljarar har dårleg hugs. Men då trur eg dei gjer opp rekning utan vert.

Ingrid Heggø og svartmålingskosten – eit underhaldande syn

Gode Ingrid Heggø, eg viser til ”synderegisteret” ditt i Ytre Sogn fredag 11.juli. Det fyrste eg vil anbefale, er at du legg frå deg svartmålingskosten med ein gong, og at når du fyrst skal male, vel andre sanne fargar.

Det er eit faktum at Heggø før og under valkampen skreiv fleire innlegg med rein løgn for å skremme veljarane vekk frå den borgarlege sida. Det kan diskuterast om ho oppnådde noko særleg med det, med tanke på den fantastiske og historiske oppslutnaden dei borgarlege partia fekk. Det merkast òg i hennar eigen heimkommune, Høyanger, der Høgre vart nest største parti og gjekk fram nærmast sju prosentpoeng.

I staden for at Heggø kallar dette eit spel frå regjeringa si side, vil eg konstatere med ein gong at dette ikkje er spel, men politikk, og politikk handlar om prioriteringar og menneska i eit samfunn sitt beste, der ulike parti har sine syn på korleis det kan gjerast. Kanskje vil det slå hardast tilbake på Heggø om det er spel ho vil spele, og ikkje diskutere verkelege løysingar på verkelege utfordringar, for det er det regjeringa er godt i gong med.

Sjå for dykk ein ørken, utan væske og dynamikk. Det er ein illustrasjon av den raudgrøne regjeringa. Som i åtte år dreiv med rein idétorke, og det at ein ikkje hadde nye løysingar slik som dei borgarlege hadde under valkampen, er kanskje den største grunnen til at det raudgrøne regjeringsalternativet vart valet sin store tapar. Eg hadde også vore misunneleg på regjeringa hadde eg vore Heggø som må no sjå på at regjeringa får til noko og haustar skryt.

”Privatisering” er kanskje opposisjonen sitt favorittord. No skal me skremme veljarane, tenkjer dei. Den faktiske realiteten, er den at helsekøane var historisk lange under den raudgrøne regjeringa, medan det var ledig kapasitet hjå det private som det offentlege kunne betale for. Høgre ynskjer å korte ned på desse helsekøane, difor har Bent Høie no presentert det fyrste steget i ei omfattande helsereform. Det går ut på at pasientar innan rus og psykiatri skal sjølv få velje om dei vil behandlast av offentlege eller private. Rekninga skal dekkast av staten. For meg er det eit riktig steg i riktig retning, og eg er glad for at statsminister, Erna Solberg, har sett psykisk helse på dagsordenen.

Vidare er tida moden for ei kommunereform. Det er 50 år sidan kommunekartet har vorte endra på, og mykje har skjedd sidan den tid. Me treng at kommunar slår seg saman for å auke kompetansen og kvaliteten og få til ei effektivisering i dei offentlege tenestene og for å styrke lokaldemokratiet. Økonomi, velferd og demokrati er tre gode grunnar til kommunesamanslåing. Om me verkeleg vil at ungdomen skal flytte heimatt til trivselsfylket, må me ha klart ein attraktiv bu– og arbeidsmarknad, ikkje at me driv kvar vår vetle kommune der ein ikkje klarar å oppretthalde mange og gode nok tenester til innbyggjarane sine. Samarbeid er eit nøkkelord, og det at det skal gjerast av fri vilje skal vere det absolutt overordna.

Eg kunne ha drive på i heile sumar, hausten og vinteren med å rette opp i løgnene dine, Heggø. Men det har eg ikkje tid til, fordi eg skal drive med politikk og få Noreg på sitt beste. Så er det ikkje til å stikke under ein stol at synderegisteret til den raudgrøne regjeringa ville vore for langt til å passe inn i denne avisa, og heldigvis er det ikkje i mi interesse å lage synderegister til respektive parti, og det tykkjer eg Ingrid Heggø burde vere for god til å lage òg.

Lise-May Sæle

Fylkesleiar i Sogn og Fjordane Unge Høgre

Punktum.

Høgre sin fylkesleiar i Sogn og Fjordane, Arve Mjømen, skriv i avisa Firda i dag. Imponerande. Er det verdsrekord? Trekk pusten godt før du les denne setninga som Mjømen har prestert:

“Som elles, er det også i høve landbrukspolitikken, nødvendig å få til avtalar som partia i fellesskap kan stå saman om og ikkje minst for å ivareta den forhandlingsinstitusjonen som faktisk Bondelaget er best tent med og som no hang i ein svært tynn tråd med Arbeiderpartiet sitt utspel som kunne føre til at denne moglegheita vart brote ned for ettertida.”

Punktum.

Mindre mediemangfald gjev mindre ytringsfridom

Til avisa Klassekampen seier stortingsrepresentant for Venstre i Sogn og Fjordane, Sveinung Rotevatn at Venstre er for å gjere «endringar i pressestønaden». Med eit nytt stortingsfleirtal er trugsmålet om kutt i pressestønaden klart og tydeleg, og om leiinga i Høgre og Framstegspartiet får det som dei vil, så kan dette i verste fall få heilt konkrete følgjer, til dømes for talet på aviser i Nordjord, i resten av Sogn og Fjordane og i heile Noreg.

Mindre mediemangfald gjev mindre ytringsfridom. Om færre røyster får delta i den offentlege debatten så vil det så klart gjere at folk får færre kanalar og hente informasjon, samtidig som omfanget av lesarbrevspaltar vert mindre.

Det er framleis uklart kva regjeringa til Høgre og Framstegspartiet har tenkt å gjere med pressestønaden. Formuleringa i regjeringsplattforma deira er uklar, der står det berre at: «Over tid skal pressestønaden omlegges og nivået reduseres».

Det nye stortingsfleirtalet bør høyre på Høgre-veteranane som ikkje er samd med Høgre og Framstegspartiet i denne saka. Tidlegare kulturminister og Høgre-politikar Lars Roar Langslet åtvarar Høgre mot å bidra til å øydelegge for det norske mediemangfaldet i eit intervju i Dagsavisen. Han har saman med andre Høgre-politikare skreve under på eit opprop mot kutt i pressestønaden, eit opprop som har vorte signert av til dømes Høgre-politikaren, og den tidlegare leiaren av Fritt Ord, Francis Sejersted, tidlegare stortingsrepresentant for Høgre og tidlegare direktør for Datatilsynet Georg Apenes og Ingeborg Moræus Hansen, ein Høgre-politikar som tidlegare var kinodirektør i Oslo. Oppropet er òg signert av tidlegare statsminister Kjell Magne Bondevik (KrF).

Om Bjørn Lødemel (H) og Sveinung Rotevatn (V) tek sine eigne festtalar om fridom, demokrati og ytringsfridom på alvor, så går dei imot den påtroppande regjeringa sin plan om kutt i den offentlege pressestønaden.

Raudt er mot kutt i pressestønaden. Raudt vil vidare gå i heilt motsett retning, og utvide pressestønaden til å omfatte gratis kvalitetsaviser og tidsskrift på internett.

Anders Hamre Sveen, nestleiar i Raudt Sogn og Fjordane

Alkoholpolitikk i valkampen.

Kvifor er det ikkje meir alkoholpolitikk i valkampen? Eg meiner det er eit viktig tema. Uheldig bruk av alkohol er årsak til mange sosiale og helsemessige problem. Årsak til vald, ulukker og kriminalitet. Årsak til sjukdom og for tidleg død. Dette må vi ta på alvor. Alkoholinntaket auker i den norske befolkninga.

Slik det ser ut på meiningsmålingane no, ligg det an til at vi får ein meir liberal alkoholpolitikk etter valet. Høgre vil gjere alkoholen letteare tilgjengeleg ved å utvide opningstidene. Dei vil at det skal kunne seljast alkohol i butikk til kl. 22 på kvardagar og laurdag. Og dei vil opprette ei ordning med pol i butikk i område der det ikkje er vinmonopolutsal. Dei vil og tillate avgrensa alkoholsal direkte frå produsent.

Frp skil seg klart ut. Partiet har den mest liberale alkoholpolitikken av alle partia som er representert på Stortinget. I partiprogrammet sitt seier dei: “Fremskrittspartiet tror en mer liberal alkoholpolitikk vil føre til et mer avslappet forhold til alkohol og til sunnere drikkevaner, samt få omsetning av alkohol inn i lovlige former.” Mon det. Dette er i direkte strid med forsking, som seier klart at tilgang har direkte samanheng med alkoholkonsum. Frp vil fjerne monopolet for omsetjing av alkoholhaldige drikker. Dei vil senke avgiftsnivået på alkohol slik at avgiftene kjem på linje med nabolanda.

Venstre, som og kan kome i regjering, har og ein liberal alkoholpolitikk. Dei vil tillate lokal produksjon og omsetjing av alkoholhaldige drikker. Venstre vil ikkje at staten skal bestemme tidene for salg og skjenking i kommunane. Dette vil dei overlate til det lokale sjølvstyret. Eg er redd det betyr vidare opningstider. Dei aller fleste kommunane ligg i dag på det som er maksimaltidene i alkohollova. I tillegg vil Venstre at det skal bli lov å selje øl og vin i daglegvarebutikkane.

Greier KrF å demme opp mot dette? Eg har mine tvil om det. Dersom vi får eit regjeringsskifte etter valet 09.september kjem landet til å få ein meir liberal alkoholpolitikk. Eg trur det er ei god oppskrift på fleire alkoholrelaterte problem. Eg er i alle fall overbevist om at det betyr at det totale alkoholkonsumet kjem til å gå opp.

SV si rolle i ei ny raudgrøn regjering

Etter å ha lese reportasjen om “gruve-utolmod” hjå Sp i Sogn og Fjordane og i Naustdal Sp, er eg ikkje i tvil om kva som er ei av dei viktigaste rollene SV vil ha i ei ny raudgrøn regjering. SV er rett og slett den sosialistiske og rettferdige miljøvaktbikkja. Verken Ap eller Sp står for eit miljøsyn som er eigna til å stå aleine, det kjem ikkje minst til uttrykk i den nemde reportasjen. Men saman med SV ser alt mykje betre ut.

Høgre og Frp i fylket har og flagga eit skremjande syn i denne saka, at nye pendlar-arbeidsplassar(les: utanlandske) og Nordic Mining sin aksjekurs er viktigare enn omsynet til eigne innbyggarar, Førdefjorden og framtida til eksisterande næringar.

Dette viser i alle høve at SV ikkje er gått ut på dato. Miljøvernminister Bård Vegard Solhjell er ein av dei tøffaste og mest uredde politikarane eg veit om. At han klarte å få med seg resten av regjeringa på det som vart det foreløpige svaret til gruveselskapet vert ståande som ein miljømilepæl i denne saka. Etter 4års sakshandsaming var det endeleg nokon som tok seg tid til å lese sakspapira, og som høyrde på dei kritiske røystene. 95% er ikkje berre andelen av fjellet som skal dumpast som slam og støv i Førdefjorden, det er også prosenten av negative innspel i den kommunale prosessen. Miljøvernministeren og SV gjorde det som resten av kobbelet ikkje hadde ryggrad til, å spyrje seg om det kanskje kunne vere noko i det når alle faglege råd gjekk imot til dømes sjødeponi.

For meg som kjenner saka betre enn eg eigentleg skulle ynskje, som har vore med gjennom heile prosessen og prosessane som har vore tidlegare, er det rimeleg surrealistisk å lese og høyre kva enkelte politikarar får seg til å kome med. Førdefjorden er ikkje noko “eksperimentell leikeplass” for storkapital og avfallsdumping. Mineralindustrien har ikkje nokon unik rett til å kunne forsøple matfatet vårt, og ruinere eksisterande næringar til lands og til vanns. Eg forventar at lokale politikarar i Naustdal og Sogn og Fjordane forøvrig evnar å sjå andre enn sine eigne behov, og evnar å sjå det store bilete. Rutilen på Engebø reiser ingen stader, i alle fall ikkje i havet om SV har noko dei skulle sagt. Teknologisk og kunnskapsbasert næringsutvikling og miljøvern er ikkje motsettingar, men 2 sider av same sak. Det eine overlev ikkje utan det andre.

Sjølvsagt skal vi take vare på miljøet seier dei alle som ein. Korleis då? Korleis vil de ta vare på miljøet når de ikkje ein gong har tolmod til å vente på utgreiingar som i det minste kan gje eit lite innblikk i forutsettingane for tiltaket? Eg trur nesten eg no er so pass frampå at eg forlangar eit konkret svar.

Lat mineralet ligge til det er forsvarleg å hente det ut. Naustdal kommune treng å bruke energien sin på tiltak som faktisk gavnar innbyggarane og kommuneøkonomien, det er og har vore mitt viktigaste argument. Naustdal er på god veg til å verte ein av sunnfjords bustadpærler, draumen midt mellom Førde og Florø. Det einaste som manglar er ein fornuftig og edrueleg, men ekspansiv og framtidsretta næringspoltikk. Hovudet framoverlent, men begge føtene godt planta på landjorda.

SV ynskjer å fortsetje i regjering, med Sp og Ap, nettopp fordi vi betyr ein forskjel. Ap, Sp og SV utgjer eit fullstendig og komplett politisk bilete, med god politikk på mange områder. At SV ikkje får betalt for alle sigrane i regjering er noko som fyljer med eit slikt samarbeid, men det betyr ikkje at vi har mista funskjonen vår. SV er miljøalibiet til den raudgrøne regjeringa. Og vi trengast i aller høgaste grad framleis. Dersom du meiner miljø og rettferd er viktig, treng du ikkje vere i tvil om kva parti du skal stemme 09.09.13.

SV i regjering er naudsynt for å få Noreg gjennom miljønålauget. Godt val.

Erna skal styre landet. SFj kan få to representantar i stortingsgruppa hennar!

Det er lite tvil om at Erna skal styre landet i dei 4 neste åra. Eit lite fylke med berre 4 stortingsrepresentantar kan best gjere seg gjeldande ved å samle kreftene og få to representantar i Høgre si stortingsgruppe. SP har utspelt si rolle. Eg hadde faktisk voner til distriktsretorikken deira, men politikken har vore hjelpelaus. Sentraliseringa har gått sin gang utan at det har vore gjort freistnad på å endre kurs. Utflytting av statlege arbeidsplassar har stoppa opp og statsapparatet i hovudstaden har nådd nye høgder med SP i førarsetet. Statlege tilskot til fylkesvegar skal delast etter folketal og areal, – eit rettferdig system, iflg SP. Det betyr mest til fylke med stort folketal og litt til «store» fylke som Hedmark, Sfj og Finnmark for avstandar, men folketalet veg mest. Det betyr at Sogn og Fjordane vil få redusert sin del av kaka i staden for auke. Som alle veit er det store skilnader mellom fylka når det gjeld utbyggingsgrad og vegstandard. Det skal ikkje vektleggjast. Nokre fylke har gode jernbanesamband der staten har investert og investerer enormt. Andre fylke har ikkje – eller har minimalt med jernbane og er tilsvarande meir avhengig av veg. Dette skal heller ikkje telje. På flatbygdene austafør får dei fleire gonger så mykje veg for pengane som i fjell og fjordlandskapet på Vestlandet. Det har ingenting å seie, seier SP. «Ein god og rettvis modell» seier statssekretær Geir Pollestad (SP). Våre representantar skal jobbe for ein meir offensiv distriktspolitikk. Det er ingen grunn til å underslå at det vert ei krevjande oppgåve, uansett. To representantar i Høgre si gruppe har vesentleg større gjennomslag enn ein einsleg Bjørn sjølv om han er både sterk og klok.

Høgre utviklar Solund – og andre kommunar!

Av 9.kandidat for Sogn og Fjordane Høgre og ordførar i Solund

Ved kommunevalet i 2011 gjekk Høgre til val på slagordet «Glad i Solund». Eg er ordførar i Solund, og eg kan stadfeste at vi framleis er glade i Solund, og med det meiner eg det lokale Solund Høgre, fylkespartiet og partiet nasjonalt. Eg håpar at innbyggjarane i Sogn og Fjordane ikkje fell for dei misvisande påstandane om at Høgre ikkje er eit parti for oss som bur i det vakre fjordfylket.

Valresultatet i 2011 tilseier at innbyggjarane i fylket stoler på Høgre. Høgre vart nest største parti i fylket ved kommunevalet, og etter konstitueringane i fylket vart det 8 ordførarar og 4 varaordførar frå Høgre. Over 40% av innbyggjarane bur no i ein kommune med Høgreordførar. Høgre har synt og syner innbyggjarane i Sogn og Fjordane at vi kan og vil styre kvar einaste dag.

Spørsmålet som eg av og til vert stilt, både som ordførar og kandidat på stortingslista til Høgre, er kvifor skal vi i distriktet stemme Høgre? Her finns det ikkje eitt einskild svar, det er samansett, men samla sett meiner eg at Høgre har den beste politikken for landet, fylket og kommunen min. Kva er eigentleg ein god distriktspolitikk? Er det utelukkande målt i tal kroner på kommunane har til å bruke på sine budsjett? Sjølvsagt ikkje, ein god distriktspolitikk er minst like mykje ein god næringslivspolitikk, ein god samferdslepolitikk og ja, faktisk også ein god skattepolitikk. Og ikkje minst lokal sjølvråderett. Også dette gjev handlingsrom.

Høgre er opptatt av at kommunar skal få høve til å styre meir sjølv, vi vil avgrense den administrative motsegnsretten til staten mot avgjersler fatta i kommunane. Eit lokalpolitisk vedtak må vege tyngre enn ei vurdering frå statsbyråkratiet, og i tvilststilfeller ynskjer Høgre ein lokaldemokratidomstol, som kan fatte avgjerder. Høgre ynskjer at mindre av inntektene til kommunane skal detaljstyrast over statsbudsjettet. Utan tvil ei viktig styrking av lokaldemokratiet. I dag har kommunane rett nok hatt ei viss auke i frie inntekter, men det har også vore ei formidabel auke i lovpålagde tenester som skal leverast av kommunane.

I Solund, og i Sogn og Fjordane elles, har vi eit næringsliv som arbeider hardt og skapar verdiar. Verdiar som i stor grad lokale gründerar og bedriftseigarar ynskjer å pløye attende i bedriftene sine for å vidareutvikle for framtida. Når vi diskuterer næringspolitikk i Sogn og Fjordane så høyrer eg ofte at vi manglar risikovillig kapital; at vi manglar lokale kapitalistar som satsar pengar på næringslivet i fylket. Eg er heilt sikker på at dersom vi praktisk talt fasar ut formueskatten så vil det føre til ei sterkare utvikling av næringslivet i fylket. For meg vert det feil at bedriftseigarar skal måtte ta ut utbytte frå eigenkapitalen til bedrifter, eit utbytte dei må betale utbytteskatt på, for å kunne betale skatt på ei formue dei har på papiret, fordi dei har skapt verdiar og arbeidsplassar. Og det jamvel om det skulle vere underskot i drifta! Høgre som eit næringsvennleg og distriktsvennleg parti ynskjer at bedriftseigarar skal få forvalte verdiane sine for å skape meir. Så får heller skattlegginga kome når dei realiserer verdiar gjennom utbytte eller aksjesal.

Høgre er eit offensivt samferdsleparti. Vi ynskjer å satse på samferdsle, og satsing på samferdsle er eit distriktspolitisk verkty som nær sagt alltid verkar. Vi må innrette oss slik at vi får til ei satsing på både riksvegane, fylkesvegane og vedlikehald. I fylkeskommunen ser vi at det vert smått med vegbygging dei neste åra, fordi fylket har overteke eit gigantisk vedlikehaldsetterslep frå staten, slik at etterslepet no har passert 4 mrd. kr. Høgre ynskjer å investere meir, samstundes som vi ynskjer eit nasjonalt vedlikehaldsfond på 50 mrd. kr der avkastninga skal nyttast til å ta att etterslep på veg og bane.

I dette innlegget har eg drege fram nokre viktige moment som eg meiner er avgjerande for at Høgre er eit særs godt distriktsparti. Eit parti som vil legge til rette for sterkare sjølvstyre, betre rammevilkår for næringslivet og ei betre samferdslesatsing. Kort sagt: Høgre har nye idear og betre løysingar, også for Solund – for Sogn og Fjordane, for vi er glad i heile Noreg.

Å styre unna det varmare, våtare og villare

Verda og menneskeætta står ovanfor enorme problem som til tider kan sjå uløyselege ut. Kva gjer ein? Kva gjer ein når havnivået stig, når verda mest liknar eit grått hôl og når forbruket til oss egoistiske menneske aukar meir enn aldri før? Me kan ikkje lene oss tilbake og tru at reddande englar skal hjelpe oss ut av klisteret. Eit kvart menneske på denne jorda har sitt ansvar, og det må me skjøne.

Innan 2050 må verda redusere klimagassutsleppa med 50-85 prosent dersom me skal hindre konsentrasjonen av CO2 i atmosfæren å overstige 450 ppm. Kun slik kan me hindre ei verdsomspennande oppvarming på meir enn 2 grader °C. Dette vil krevje store teknologiske framsteg.

Noreg sine utslipp av klimagassar på om lag 12 tonn CO2-ekvivalentar per innbyggjar er mellom dei høgaste i verda. Norsk energibruk per innbyggjar ligg over gjennomsnittet i OECD-land. Det er òg eit faktum at 20 prosent av befolkninga brukar 80 prosent av jorda sine ressursar. Allereie her startar det urettferdige. I kva tunnel skal ein sjå framover?

Fornybart. Ordet er “fornybart”. Bruke energi slik at atmosfæren ikkje vert som fleire dundyner rundt jorda – jorda må få puste. Kvifor ikkje nytte meir fornybar energi? Er me redde for å tenkje nytt og ta i bruk nye metodar? Er det nye farleg for oss? Noreg har dei beste tilhøva for å verte eit leiande fornybart energi-land. Men likevel ligg me bakpå og nyttar oss av ein liten del av det me kan nytte oss av.

Vindenergi, ofte i form av vindmøller, kan hjelpe oss å produsere straum for befolkninga – ei evig energikjelde. Men det kostar å konstruere, og vindmøller skapar ofte ein ubalanse i det biologiske mangfaldet.

Bylgjeenergi er eit godt alternativ. Ved å utnytte dei store rørslene i havet, kan me produsere store mengder med elektrisk energi – sett vekk frå at bylgjeenergi er særs krevjande og dyrt. Høgdeskilnaden mellom flod og fjære kan ofte variere frå fem centimeter, ti meter og opp til heile femten meter. Desse høgdeskilnadene kan me utnytte for å produsere elektrisk energi.
Ein kan òg utnytte den frigjeringa av store mengder av energi når ferskvatnet frå elvane møter havet – denne utnyttinga kallast saltkraft. Sjølv om Noreg har nokre av dei beste tilhøva til å drive med saltkraft, er det framleis på prøvestadiet.

Sola er kjelda til alt liv, og sola er ein viktig faktor i naturprosessar på Tellus. Men ein kan òg ta i bruk sola direkte. Stader der det ofte er eit temperert klima og behaglege varmegrader, har ein byrja å nytte seg av solcellepanel. Solcellene har den eigenskapen at når dei vert trufne av sollys, så vert det frigjort elektron frå materialet. Då er det sjølvsagt at solcellepanel produserer mest straum når det er varmast. Framtida for solcellepanel i Noreg er då ikkje så lønnsam her, sidan Noreg ikkje har så sterkt sollys.

Drivstoffet som me nyttar her i verda kan, på sikt, ikkje halde fram med å vere fossilt brensel. Det er gode alternativ til det fossile. Eg meiner at ein burde gjere det endå meir populært og attraktivt med biodiesel og det å bruke hydrogen som brennstoff. Forsking og innovasjon på dette området kan hjelpe oss fleire store steg i klimautfordringane me står ovanfor. Eit tiltak som òg må realiserast, er og i større grad å leggje opp skatte- og avgiftssystemet slik at det kostar å forureine og er lønnsamt å opptre miljøvenleg. Avgiftsfordelane i dag ved kjøp og bruk av nullutsleppsbilar må førast vidare, og avgiftssystemet for køyretøy må i større grad stimulere til låge utslepp.

Det er mange alternativ – difor meiner me i Høgre at me må byrje å tenkje bêrekraftig – med nye idear og betre løysingar. Høgre ynskjer å styrkje forskinga på miljø og klima, særleg innanfor fornybare energikjelder, energiøkonomisering, karbonfangst og -lagring. Me meiner òg at Noreg skal ta eit særleg ansvar for utvikling av klimavennleg teknologi.

Egoisme er vår verste fiende, men me veit ikkje det endå. I dette tidspunkt nyt me egoismen. Har me tenkt på kva ilt den gjer oss og våre etterkommarar? Klimautfordringane me står ovanfor er som når me skal velje kva me skal studere – ein har eit hav av moglegheiter som gjer at du vil lukkast. Eller du vel å ikkje sjå havet med moglegheitene, og berre sitje der med skjegget i postkassa og ikkje utdanne deg. Me er utanforståande, global oppvarming og ein øydelagd drivhuseffekt er altfor abstrakt for oss menneske. Me veit ikkje kva det er godt nok til å kunne forandre vår levemåte – og me veit ikkje kva som kjem til å møte oss. “Framtida” – eg får frysningar nedover ryggen. For eit skummelt ord.
“It is too late to be a pessimist.”

Lise-May Sæle
Fylkesleiar i Sogn og Fjordane Unge Høgre

Sett barna først!

Av Anne Lilleaasen
kommunestyrerepr. Gaular Høgre/7. kandidat Sogn og Fjordane Høgre

Vi har 26 kommunar i Sogn og Fjordane med mellom 850 til 12.000 innbyggjarar. Våre lokalsamfunn er ganske gjennomsiktige og folk kjenner kvarandre.

Det er barnevernet i kommunane som først møter barna som treng hjelp. Det er kommunar i mitt fylke som ikkje ein gong har ei heil barnevernstilling. Utan å vere med i eit interkommunalt samarbeid er det krevjande å få til god nok progresjon og kvalitet i arbeidet.

Etter at fleire kommunar tok del i interkommunalt samarbeid har barnevernet klart blitt meir synleg, gjennom å vere til stades og i tverrfaglege møte, slik at desse tenestene no fungerer betre.
Det er meldt inn mange saker som neppe elles ville blitt rapportert, fordi ein no har eit godt fagleg støtteapparat og betre kontroll, med fleire ressursar, som samarbeider med alle etatane, som barnehage, skule, NAV, helse osb. Barnevernet opplever det interkommunale samarbeidet framleis som lite og tett.

Eg er bekymra over at det ikkje er samsvar mellom nedbygging av statlege Bufetat og overgang av ansvaret til kommunane. Kommunane har ikkje fått den naudsynte oppgradering eller midlar som dei treng for å handtere alle utfordringane.

I følgje Statistisk Sentralbyrå var det i 2011 vel 52.000 barn som vart hjelpne av barnevernet. Dette er ei auke på nær 40 % frå 2004.

Barnevernet og Bufetat gjer ein god jobb, men med den auka mengda tal saker, må apparatet styrkast tilsvarande når det gjeld fleire ressursar og utvida kompetanse. Mellom anna gjennom etablering av fleire interkommunale sentra.

Høgre vil, i vårt alternative statsbudsjett, auke øyremerkinga av midlar til drift og utvikling av det kommunale barnevernet utover regjeringa sitt framlegg.

Politikarane lokalt og sentralt treng å setje seg betre inn i problematikken. Det er også viktig at vi politikarar ser at det er naudsynt å skaffe nok midlar for å sikre dei barna som ikkje har det bra – dei er framtida vår. Derfor vil Høgre vidareutvikle barnevernet.

Feminist, men ikkje sosialist

Heilt sidan slutten av 1800-talet har norske kvinner kjempa for å bli likestilte med menn. Sidan den gong har kvinnene kjempa seg til full likestilling på alle plan i samfunnet. Og i dag ser me verkeleg fruktene av det arbeidet kvinnene i Noreg byrja på for over 100 år sidan!

I 1884 vart den fyrste kvinneorganisasjonen i Noreg skipa, Norsk Kvindesagsforening. I 1901 fekk kvinner for fyrste gong delta i politiske val, om dog berre ved kommuneval, og i 1910 vart allmenn stemmerett ved kommuneval innført. I 1911 kom Anna Rogstad på Stortinget som den fyrste kvinna i Noreg. Men ikkje før i 1913 vart det innført allmenn røysterett ved alle val. Kvinnene har oppnådd svært mykje gjennom kampen mot mannsdominansen; I 1888 vart gifte kvinner myndige, ved lover av 1918 og 1927 vart kvinner likestilte med menn i ekteskap når det gjaldt skilsmisse, myndigheit over eventuelle born og eigendomsrett, i 1952 fekk kvinnene full adgang til dei offentlege embeta og etter likestillingslova av 1978 er all forskjellsbehandling av kvinner og menn forbode. Sidan kvinnekampen byrja har me sett at kvinnene i Noreg har utkjempa ein hard kamp for å bli godtekne av det norske samfunnet på lik linje med menn.

I dag lev me i det samfunnet som kvinnene for 100 år sidan berre kunne drøyme om. Kvinner er nemleg godt representerte i høge stillingar, svært mange vel høgare utdanning og dei stiller svært ofte til val. Og ikkje minst: alle har mogelegheita til å bestemme fullt og heilt over sitt eige liv. Ordningar som barnehage, SFO og fødselspermisjon har gjort det mogeleg for kvinner å vere mødre i tillegg ti å ha ei yrkeskarriere. Dette er privilegium kvinner ikkje hadde for 100 år sidan.

Til tross for at kvinner og menn alltid vil vere ulike skal dei ha like rettar. Det at me i år feirar at kvinnene har hatt stemmerett i 100 år ser me i Unge Høgre på som ei hylling av all den innsatsen kvinnene gjennom historia har lagt ned for å bli godtekne som nettopp kvinner. Kvinnene er ikkje lenger berre fine å sjå på, dei sit inne med viktig kompetanse og kunnskap som hjelper til med å dra Noreg framover!

I dag er det allmennkjent at dersom ein er feminist, ja da må ein også vere sosialist. Men dette stemmer ikkje. Både i Unge Høgre og i resten av samfunnet har me mange sterke, kompetente og flinke kvinner som ikkje definerer seg sjølv på venstresida av den kjende politiske skiljelinja, men som likevel ser på seg sjølve som feministar.

Unge Høgre ser på normene med kvotering i mellom anna arbeidslivet som utdaterte. Kvifor skal kvinner kvoterast inn nettopp fordi dei er kvinner? Nei, dei skal få jobbane fordi dei har den kompetansen, arbeidsvilja, arbeidsmoralen og den stå-på vilja som trengs for å få arbeidet gjort! Kvotering ser fint ut på papiret, men det fungerer ikkje i praksis. Det er viktig at kvinner ikkje berre vert sett på som kvinner, men som sjølvstendige individ som er kapable til å gjere den same jobben som menn.

I Unge Høgre meiner me at utdaterte normer som jantelova er ei krenking på individa sin fridom til å uttrykkje det dei meiner og det dei er flinke til. For kvinner er flinke, ja faktisk uendeleg flinke! Og dei kan også i dag vere flinke utan å vere avhengige av ein mann.

Jentene i Unge Høgre er stolte døme på at ein ikkje treng vere sosialist for å vere feminist. Me er liberalkonservative feministar, og me er stolte av det!

Vilde Tøfte Øvstetun for Sogn og Fjordane Unge Høgre,
også Stortingskandidat for Sogn og Fjordane Høgre for Stortingsvalet 2013

Verdas beste hobby

Å engasjere seg kan tolkast på fleire måtar. Sidan me alle er ulike, har me ulik nerve som fortel oss kva me verkeleg brenn for. Definisjonen på å engasjere seg vil me seie er å ha sterk interesse for noko eller å vise aktiv deltaking. Somme brenn for klede, andre brenn for Justin Bieber, medan andre brenn for at bestemora deira skal få best mogleg tilbod når ho vert så gamal at ho ikkje kan ta vare på seg sjølv.

I det siste har det vore ei reflekteringssak rundt kvifor Førde-ungdomen ikkje viser det nivået av engasjement som er forventa av Sogn og Fjordane sin største by. Engasjementet som er sakna gjeld når det kjem til det å drive med ungdomspolitikk. ”Kvifor er det slik?” kan ein gjerne spørje seg sjølv. For mange verkar ikkje politikk som ein interessant hobby, men sanninga er at det er svært givande. Ved å engasjera seg politisk gjev ein noko att til samfunnet, samstundes som ein er med på å forme si eiga framtid, og ikkje minst framtida til dei komande generasjonane. For sjølv om me er unge har me mykje innverknad.

For oss i Sogn og Fjordane Unge Høgre har politikken gjeve oss nye verdiar og ny kunnskap. Grunnverdiane til Unge Høgre – fridom, mangfald og toleranse – har fylgt oss jamt og trutt i vårt politiske laup. Majoriteten i vårt fylkeslag seier at det å snakke framfor ei folkemengd ikkje er noko problem lenger. Det å vere med i ein politisk ungdomsorganisasjon gjev deg også eit heilt nytt sosialt nettverk med mange nye personar som deler dei same verdiane som du har.

Å vere engasjert skal ikkje vere noko negativt. Om ein ynskjer å vere engasjert, skal ein få rom til det. I Sogn og Fjordane Unge Høgre er det høgt under taket, og alle er velkomne. Å klare og seie si meining har aldri før vore meir verdifult enn no. Verda er urettferdig. Difor engasjerer me oss.

FRAMTID I HAFS = DALE VGS

Med denne parolen samla 130 HAFS-ungdomar seg i Bergen for å protestere mot ei eventuell nedlegging av Dale VGS. Ungdomen er samstemte om at den vidaregåande skulen i HAFS er av avgjerande betydning både for kultur-, idretts- og næringsliv i HAFS, og for at dei i det heile teke skal vurdere å flytte heim til HAFS etter endt utdanning.

Det er galskap å legge ned skulen vår, seier ungdomen. Fjaler Høgre støttar dette utsagnet heilhjarta. Det er galskap å i det heile teke vurdere å legge ned den einaste vidaregåande skulen i HAFS, som gjere at store delar av HAFS-ungdomen kan bu heime i dei viktige ungdomsåra. Viktig for det lokale kultur-og idrettslivet, viktig for rekruttering av deltidshjelp og ein første kontakt med næringslivet i regionen, viktig for den enkelte elev, som kan velge å bu heime medan dei tek vidaregåande utdanning. Og ikkje minst viktig for å skape ei sterk tilhøyrigheit for ungdomen, noko som ungdomen sjølv vurderer som sentralt for at dei ønskjer å flytte heim att og stifte familie etter endt utdanning.

I dag kan dei fleste elevane i HAFS dagpendle til skulen. Dersom skulen forsvinn, vil det bli ca. 100 nye hybelbuarar som må bu ute av HAFS. Mange elevar kan greie seg bra på hybel, men kva med alle dei som treng motivasjon heimanfrå for å få gjort leksene og som treng dei faste rammene som heimen representerer ?

Dale VGS er ein skule som leverer både resultat og trivsel blant både elevar og lærarar. Eksamensresultata våren 2012 ligg heilt i fylkestoppen. I 2012 slutta det 8 elevar frå Askvoll, Hyllestad og Fjaler. 7 av desse er slutta ved andre skular i fylket, 1 ved Dale VGS.

Det er optimisme i HAFS-regionen. Fleire bedrifter som etterspør høgt utdanna arbeidskraft er i vekst, og stimulerer ungdomen til å flytte heim til nye, spennande arbeidsplassar. Dale VGS i seg sjølv er også viktig som rekrutteringsstad for høgt utdanna arbeidstakarar. Samfunnet har satsa store beløp på Lutelandet, som etterkvart venteleg vil bidra med fleire hundre nye spanande arbeidsplassar. Dalsfjordsambandet skal stå ferdig i desember 2013. Hovudmålsetjinga var og er å skape eit større felles bu- og arbeidsområde.

Alt i alt representerer desse investeringane eit stort potensiale for vekst i næringsliv og arbeidsplassar i HAFS, og eit stort behov for kompetent arbeidskraft. Men, som HAFS-ungdomen sjølv seier det; Kven vil busetje seg i HAFS, ta imot jobbtilbod i HAFS, dersom ein veit at ungane må vekk på skule når dei er 16 år ?

Fylkesordførar Åshild Kjelsnes forsikrar oss om at ingenting er avgjort, ulike modellar skal konsekvensutgreiiast. Og legg til: «Det er viktig at grepa står seg for framtida». Fjaler Høgre slutter seg heilt til dette siste utsagnet, og håper at fylkespolitikarane er seg sitt ansvar bevisst når dei skal vurdere grep for skulestrukturen i fylket. At ein evner å tenke heilheitleg på samfunnsutviklinga i heile fylket, og kva det å ha minst ein vidaregåande skule i ein region er heilt avgjerande for at det skal vere noko von om utvikling i det heile teke. Minstekravet må vere at kvar region må ha minst ein videregåande skule. Dale VGS er skulen for heile HAFS-regionen. Eit grep som står seg for framtida for HAFS-regionen = Dale VGS!

Styret for Fjaler Høgre
v/Marita Solheim og Eivind Antonisen

Kva er viktigast av grensa og eleven?

Leiar i hovudutval for opplæring, Norvall Nøringset (SV) har kome med nokre hjartesukk denne veka, med utfall mot politikarar frå HAFS-regionen, og særskilt mot politikarar frå Solund og Gulen. Hans utfall mot oss politikarar skal eg ikkje legge meg så tungt opp i, slik er no ein gong det politiske spelet, det eg reagerer på er at han tydeleg ikkje forstår viktigheita for foreldre å kunne vite at moglegheitene for oppveksande born å bu heime under vidaregåande opplæring er alvorleg viktig.

Les meir…

Høgre er idrettspartiet

Av Anne Lilleaasen, Gaular – 7. kandidat Sogn og Fjordane Høgre til Stortinget

Idrett og aktivitet er svært positivt både for det einskilde mennesket og for samfunnet vårt. Vi knyter nettverk og vidareutviklar sosiale evner gjennom desse arenaene. Og vi betrar den fysiske og mentale helsa vår. Om lag 700.000 frivillige stiller sin tid og kraft til rådvelde for noko dei ivrar for. Då må vi og legge til rette for både kvalitet og kvantitet når det gjeld anlegg og utstyr.

I min heimkommune Gaular har vi i kommunestyret vedteke å byggje ein fleirbrukshall – kombinert med ei delvis oppgradering av skulen i kommunesenteret Sande. Ein fleirbrukshall er eit viktig steg framover for å møte brukarane sine ynskjer om å utvide aktivitetstilboda – samt for samhald og busetting i kommunen vår. Kommuneøkonomien er stram og vi må prioritere. Vi gav klare signal før valet, og følgjer opp i etterkant med ordførar Mathias Råheim (H) i spissen!

Derfor er det gledeleg, at Høgre i vårt stortingsprogram, meiner at staten må ta hovudansvaret for tilrettelegging og utbygging av anlegg og banar til nytte for breiddeidrett for barn og unge.

I framlegget til statsbudsjett i haust aukar den raudgrøne regjeringa idretten sin del av tippemidlane berre med om lag 2,4 prosent. Vi meiner det ikkje er i tråd med den lovnaden som Ap kom med i sommar om å auke idretten sin del av tippemidlane frå dagens 45,5 prosent til 64 prosent i 2015.

Høgre har i vårt alternative statsbudsjett foreslått å auke tippemidlane sin del til 6,2 prosent, noko som utgjer nærare 200 mill. kroner. Vi treng desse midlane til å betre tilbodet innan fysisk aktivitet og idrett for å betre folkehelsa. I tillegg vil det vere til hjelp for kommunane i ein økonomisk pressa situasjon.

Høgre og landbrukspolitikken.

Leiraren i Sogn og Fjordane bondelag ser mørkt på framtida dersom det vert regjeringsskifte i 2013. Eg er einig med han. Det er all grunn til uro for bøndene i fylket dersom Høgre og Frp får regjeringsmakt.

Høgre sin mann på Stortinget meiner derimot at det er feil av oss å dømme partiet sin landbrukspolitikk nord og ned før den har blitt prøvd ut i praksis. Men trur du ikkje vi kan lese, Lødemel? Eg har kikka litt på den landbruksmeldinga som Høgre har laga. Lødemel var nemleg svært lite konkret når han uttala seg i Firda 15/10.

Alt i innleiinga ser ein kva veg dette ber. Her er det stort fokus på konkurranse. Sitat: “Målet må være økt og mer effektiv produksjon som kan gi forbedret lønnsomhet og økt konkurransekraft for aktørene.” Dette er ein politikk for sterk sentralisering av det norske landbruket. Berre bønder i område av landet der tilhøva ligg svært godt til rette for å produsere mat vil kunne overleve med ein slik politikk. Sogn og Fjordane høyrer derimot til i eit område av landet der det er både dyrt og utfordrande å produsere mat.

Høgre vil til dømes fjerne reguleringane på samdrifter. Det skal ikkje vere noko tak for kor store samdriftene skal kunne vere dersom Høgre får bestemme. Her er det stordrift og konkurranse som gjeld. Vil bøndene i Sogn og Fjordane ha den aller minste sjanse til å greie å konkurrere med industrilandbruket i Europa? Det er grenser for kor store gardane i fylket vårt kan bli.

Høgre er nemleg og skeptiske til det tollvernet vi har i dag. Høgre vil ha ein ny WTO-avtale. Meir frihandel. Dei vil gjere norsk landbruk robust nok til å kunne møte krava i ein ny WTO-avtale. Igjen, vil bøndene i Sogn og Fjordane makte dette? Vil vestlandsjordbruket overleve i ein slik konkurranse? Det meiner eg det er god grunn til å tvile på. Fordi det er utfordrande å produsere mat på Vestlandet.

Korleis tenkjer FrP, partiet som Høgre har planar om å samarbeide med, i landbrukspolitikken? Dei tenkjer i same baner. Større gardar. Meir konkurranse. Meir marknadsstyring. Men dei vil gå endå hardare til verks enn det Høgre vil. Marknadsliberalisme er religion i Frp.

Oppslutnaden om Høgre er rekordstor om dagen. Saman med FrP har Høgre fleirtal på Stortinget dersom vi ser på meiningsmålingene. Det er altså god grunn til å rope ut eit varsku.

Odd Frantzen
Naustdal

Nei til tvangssamanslåing av kommunar

Den 24. september arrangerte Lokalsamfunnsforeningen ein dagskonferanse om kommunestruktur, demokrati og tenestekvalitet i Noreg.

På denne konferansen kom det fram at AUF er samde med Høgre og Framstegspartiet om at det i Noreg skal vere mogleg å slå saman kommunane i Noreg med tvang.

Eg er samd med leiar i Fagforbundet, Jan Davidsen, som ifølgje abcnyheter.no sa dette på dagskonferansen til Lokalsamfunnsforeningen: «Klokskapen er like godt fordelt lokalt som sentralt.» Jan Davidsen og Fagforbundet er motstandarar av tvungen samanslåing av kommunar. Fagforbundet er det aller største fagforbundet i Noreg, med om lag 330 000 medlemmar.

Det er særs viktig at det ikkje vert opna for tvungen samanslåing av kommunar i Noreg. Det må framleis vere slik at berre kommunar som har hatt folkerøystingar i dei kommunane det gjeld, med det resultatet at det vart eit fleirtal for samanslåing i alle desse kommunane, som kan slå seg saman. Det same prinsippet må òg gjelde for fylkeskommunar.

På dagskonferansen til Lokalsamfunnsforeningen tok professor ved Høgskolen i Hedmark for seg «Fakta og myter om kommunestruktur» i Noreg. Det er ein myte at Noreg har spesielt små kommunar. Til nationen.no seier Bjarne Jensen at: «82 prosent av innbyggjarane i EU bur i kommunar med mindre enn 5000 innbyggjarar. I Noreg er talet 55 prosent».

Det er ikkje det geografiske omfanget til kommunane som er problemet. Derimot så er den alt for dårlege kommuneøkonomien eit stort problem. Raudt vil styrke kommuneøkonomien. Kommunar og fylkeskommunar må få behalde mykje meir av det som innbyggjarane betalar i skattar og avgifter. Raudt meiner vidare at dei statlege overføringane til kommune-Noreg, spesielt til kommunar og fylkeskommunar med svakt skattegrunnlag.

Anders Hamre Sveen
Vara til landsstyret i Raudt
Stryn

Private ildsjeler

I Norge skal det være likt, det er et selvfølge at gode skal være fordelt i verdens beste land, der alle får likt, der alle får det andre får, alle er enige i det, men hvor hemmende er det til tider? De som er rike, er jo selvsakt rike, og det kan vi ikke gjøre noe med, bortsett fra å føle en like skattebetaling, der de som har lite og mye penger betaler likt, her er første hemming: Hva om de som har lite penger ikke har råd å betale den skatten? Mens de rike kan betale det og fremdeles ha penger igjen. Kor er rettferdigheten i det?

Den neste hemmingen med at staten skal ha en jern neve over dette er private organisasjoner, privat person og bedrifter, de som faktisk har en så god kapital at de kan bruke det på noe godt, starte sitt eget selskap, blomstre fram blant flere offentlige bedrifter? Framtiden ligger i det private, ikke det offentlige, som vist når Høgre var i regjering så sank helsekøen med 70 000 personer, på grunn av privat klinikker. Selvsakt er det urettferdig at de som har penger kan betale seg fram i køen, men denne løsningen gjorde slik at tallet gikk ned, så kom Stoltenberg regjeringen, og tallet har økt opp fra 200 000 til 250 000 personer i helsekø, sier det litt om offentlig løsning? “Ja, men her kommer du med fordeler for de rike” tenker dere sikkert, men nei, her er det dobbeltsidig fordeler, for når de rike går til private klinikker for å få orden på sine problemer, så går køene på offentlige sykehus automatisk ned, og er ikke det denne regjeringen, den forrige, alle som har vært og de som skal bli vil ha? Så hvorfor er denne regjeringen så redde for private selskap?

Svaret ligger i kontroll, Jens Stoltenberg og hans er etter å kontrollere og begrense alle mulig ressurser og bedrifter her i landet, fordi de er ikke villig til å ta den muligheten som står rett foran dem, å holde bedriftene på topp i Norge, og det trenger vi.

Private bedrifter er villige til å tøye sine egne grenser, og ikke følge regjeringens regel bok til punkt og prikke, det er dette som gjør slik at de private vil lykkes mer enn de offentlige, fordi de tar større risker, finner ut mer, gjør ting som faktisk er bra for pengefondet i Norge, jeg sier ikke at den vil nødvendigvis gå oppover, men vil stabilisere seg.

Positive ting kan tas fra f.eks. private klinikker, se korleis det hjalp helsekøen, selvsakt så er det for de som har penger, men tenk kor mange liv kan bli spart ved at de rike betaler mer for å komme seg ut av helsekøen, dra til de private klinikker, få problema sine ordnet, og la de som har litt mindre penger komme seg fortere inn på de offentlige sykehusene. Det høres mer ut som et vinn-vinn tilfelle enn noe annet. Og som Høyre har sagt før: Det offentlige har godt av litt konkurranse. Hvorfor det? Fordi konkurranse kan presse offentlige til å tøye sine grenser litt mer, og da skaper det litt mer enn det som alt har blitt skapt.

"Røyka har skylda!" men hvem har skylda for røyka?

I en artikkel av Jacob Nødseth, så framhever han et forslag i Flora om røykefritt inngangsparti, igjennom hele artikkelen skrives det om helseskader og risiko for ikke-røykere og de som ikke vil røyke. Men jeg ser ikke at Nødseth kommer med alternativer.

Vi kan alle være enig med at de som ikke vil røyke, de som vil slutte å røyke og de som ikke tåler røyk, av helsemessige årsaker, skal få la være å drive med det som er kalt “passivt” røyking, og i et forslag for Flora har det kommet fram forslag om røykefritt inngangsparti for kommunale bygg. Men så kommer det ikke fram noe tanke om at det har blitt tenkt igjennom alternative plasser evt. rom røykere kan gå til for å nyte seg en røyk, uansett om du er nytter av bygget eller ansatt, for inngangspartiet er der vi liker å stå, for der er det tak og kjappeste måten å komme seg rett inn på, for du kan ta meg på mitt ord; ingen røykere vil gå noe lengre.

Igjennom tilleggs artikler av blandt annet Frank Willy Djupvik, bystyrerepresentant i Flora og aspirerande stortingsrepresentant for FrP, så står det og at noen synes at røykere bør gå vekk fra inngangspartiet på Sentralsykehuset i Førde pga pasientene som blant annet er lunge syke, kreft syke, betennelse i halsen eller brukket et ben, men Sentralsykehuset har allerede løst et sånt problem, for til venstre for inngangspartiet når du kommer ut, så er det en rad med benker bortover parkeringsplassen mot buss stoppet, og her går røykerne fordi det er tak og ikke langt unna for å komme seg inn igjen, uten at de står direkte ved inngangen. Et alternativt forslag ville ha vært å fått laget noe sånt, for faktum er at det finnes utrolig mange røykere i landet, og det vil det være uansett hva som skjer.

Jeg sier ikke at forslaget er dårlig, tvert imot, jeg kan forstå bekymringen fra helse- og sosialutvalget om helsen til disse menneskene som ikke røyker eller vil slutte å røyke, men av erfaring og tidligere artikler i både VG og Dagbladet, så vil jeg ta side med Djupvik og si at det føles som at noen prøver å sette i gang en heksejakt på røykere. Jeg kan ta fram et eksemplar av VG som daterer noen måneder siden og vise til en artikkel der det sto “Norge SKAL være røykfritt innen 2017”, og videre nedover står det tiltak, alt fra innstramning av røykeloven som blant annet inneholder at det blir forbudt å røyke i private heim, og her går de i den øvre makta for langt i privat livet til det norske folk. Viss jeg, en bonde, en banksjef, en embetsmann eller statsministeren vil røyke i sin egen heim, så er det noe vi selv bestemmer, og ikke loven.

Røykere er ikke så populære som de var før 90-tallet, for da var det reklamer over alt for røyk, men starter du å røyke så er det noe du må ta på din egen kappe, for røyking er en fristelse, og klarer du ikke å motstå den fristelsen, så får du prøve å gjøre det beste du kan for å komme deg ut av den. Jeg kan ta opp et uttrykk “Fylla har skylda” heter det med alkohol, men så kommer kontra spørsmålet “Hvem har skylda for fylla?”, og det går parallelt med røyking, røykinga har kanskje skylda for sykdommer, det står advarsler på pakka, vi ser dokumentarer om hva som kan skje med deg om du røyker, men det kommer til syvende og sist ned på om du selv skal røyke eller ikke: “Røyka har skylda!” kan man si når det kommer til sykdommer og lidelser, men så kommer argumentet igjen “Hvem har skylda for Røyka?”

Vindkraft i Solund

Skrive av: Ole Gunnar Krakhellen (leiar Solund Høgre) og Otto Einen (nestleiar Solund Høgre)

Solund Høgre har på medlemsmøte diskutert dei tre høyringssakene om vindkraft som skal handsamast i Solund kommunestyre, og Høgre har gått inn for full vindkraftutbygging i Solund. Fornybar energi er eit satsingsområde i Europa og i Noreg. EU si målsetjing om ein fornybarandel på 20% av total energibruk innan 2020, går att i fornybardirektivet som vart innlemma i EØS-avtalen 19.desember 2011, der målet er ein fornybarandel i Noreg på 67,5 prosent i 2020. Dette er den høgaste målsetjinga om fornybar energiproduksjon i Europa, og den også forpliktar Noreg. Fornybar energi er basis for ordninga med grøne sertifikat i Noreg og Sverige, som omfattar prosjekt som vert satt i drift innan utgangen av 2020.

Noreg må satse på både energiøkonomisering, vasskraft og vindkraft for å nå måla i fornybardirektivet. Sogn og Fjordane fylkeskommune har utarbeidd ein regional plan for vindkraft, der ein har sagt at Sogn og Fjordane fylke bør vere eit pilotfylke innan vindkraft, med tilrettelegging for utbygging av 1000MW innan 2025. Solund har gode vindforhold og dei omsøkte prosjekta tilsvarar nesten 1/3 av fylkeskommunen si målsetjing. Solund kommune har ei moglegheit til å verte ein pilotkommune i pilotfylket innan vindkraft.

Høgre ser at ei vindkraftutbygging i Solund vil verte konfliktfylt, men har samla sett vurdert at fordelane veg tyngre enn ulempene. Høgre vil her tydeleggjere kva vurderingar som er gjort i denne saka.

Vindkraftindustrien er ein høvesvis ny industri i Noreg, med ei stor utvikling sidan tusenårsskiftet. Effektiviteten i produksjonen har vorte betre, og er etter alle solemerke ei næring for framtida. Solund kan bygge opp eit miljø rundt med spanande arbeidsplassar. Over tid har det vorte færre innbyggjarar og arbeidsplassar i Solund. Høgre ser at vindkraftindustrien kan bidra til ein større variasjon i arbeidsmarknaden i Solund, og tilføre 10-15 arbeidsplassar. Med ein høvesvis liten arbeidsmarknad, er dette ei stor auke i arbeidsplassar i Solund.

Naturinngrepa er store ved utbygginga, men Høgre ser bidrag som avbøter noko av den negative effekten. Mellom anna kan vi nemne at vegar i terrenget kan gjere område meir og lettare tilgjengelege for friluftsliv enn i dag. Vidare kan Solund få nye mogelegheiter med mellom anna etablering av 2 djupvasskaier i kommunen, kaier som kanskje kan nyttast til anna næringsføremål etter utbyggingsperioden. Det vil også verte nye vegar der delar av desse heilt eller delvis kan gjerast tilgjengeleg for motorisert ferdsel.

Kva kommunen vil sitje att med etter ei vindkraftutbygging har i media vorte framstilt som eit usikkerheitmoment ved folkeavrøystinga. Dersom det vert full utbygging vert det truleg innført eigedomsskatt på verk og bruk, eit noko unøyaktig omgrep som omfattar industri- og produksjonsverksemder (t.d. skipsverft og oppdrettsanlegg), men ikkje næringseigedommar (t.d. forretningsbygg og overnattingsverksemder). Utnyttar kommunen det fulle potensialet, vil ein etter opptrapping av eigedomsskatten til makssatsen på 7 promille kunne sitje att med om lag 26,5 millionar årleg frå vindkraftparkane dei 10 første åra, deretter vert det ei retaksering. Dei statlege overføringane til Solund vil nok verte reduserte, men ikkje slik at alle inntektene forsvinn, ein vil uansett sitje att med ei monaleg inntektsauke. Faktum er at dersom ein øyremerka eigedomsskatten til å betale ned lånegjelda til Solund kommune vil Solund vere om lag gjeldsfri på 2 år, noko som ville frigjere om lag 4 millionar årleg som i dag går med til å betale renter og avdrag.

Kommunestyret har merka i mange år at kommuneøkonomien er stram. Så stram at ein ikkje har klart å oppretthalde det handlingsrommet som ein ynskjer. Til dømes har kulturskulen vore helde på eit minimumsnivå i ei årrekkje, og vi har også mange andre områder der det er forbetringsmoglegheiter, men det manglar økonomi til å utløyse potensialet. Investeringsbudsjetta for dei neste åra er eit eksempel, der Solund kommune i 2012 investerer ganske mykje i Solund-målestokk. Samla om lag 5,7mill, der ombygging av Hardbakke barnehage og nytt bustadfelt i Storehaugen (4 tomtar) er dei to største einskildpostane som tek 3,5mill av dei samla investeringane for 2012. Dei påfylgjande åra i økonomiplanen er investeringane mykje mindre. Hadde vi hatt eit større økonomisk handlingsrom hadde det vore enklare å bidra til å realisere gode prosjekt som kunstgrasbane og kulturhus på Hardbakke, og kommunen kunne hatt eit større fokus på næringsutvikling enn kva det er høve til i dag.

Høgre er eit ansvarleg parti, og vi ser at dersom det ikkje vert ei utbygging av vindkraft som vil gje oss framtidige utsikter til ein betre kommuneøkonomi frå 2015, så må vi gjere nokre tøffe val. Utan ei brå forbetring i kommuneøkonomien, vil kommunen høgst sannsynleg verte tvungne til å innføre eigedomsskatt uavhengig av om det vert utbygging av vindkraft i Solund eller ikkje. Skilnaden er at dersom det ikkje vert vindkraft i Solund så lyt ein truleg innføre eigedomsskatt på både verk/bruk, næringseigedommar og hus/hytter. I tillegg er det ikkje uttenkeleg at det må gjerast ein gjennomgang av den kommunale tenesteproduksjonen for å finne moglegheiter for innsparingar. Høgre er ikkje tilhengarar av eigedomsskatt, men det kan verte naudsynt å innføre den i Solund.

Nokre vil hevde at Høgre freistar å svartmale situasjonen dersom det ikkje kjem vindkraft, men det ynskjer vi ikkje å gjere. Dette lesarbrevet er ei kort oppsummering av dei argument som vart vektlagt på medlemsmøtet der vi gjekk inn for vindkraftutbygging i Solund. Vi har freista å sett heilskapleg på det, og vi har vege fordelane opp mot ulempene. Solund Høgre ser større handlingsrom for Solund med vindkraft enn utan, og vi trur at vindkraft kan vere ei drivkraft for Solund inn i framtida.

Viss nokon har spørsmål så kan Solund Høgre nåast på solund.hogre@gmail.com

Nordic Mining svarar Naustdal SV

Det er prisverdig at Nordic Mining ser seg nødde til å svare Naustdal SV, etter ein reportasje i Firda 12.04.2011. Dette viser i beste fall at dei finn krava vi har sett fram relevante.
Problemet er berre at det er Nordic Mining som tek på seg det politiske ansvaret ved å svare.
Bakgrunnen for reportasjen er at Naustdal SV har formulert nokre krav til den politiske handsaminga av saka, krava var ikkje meint som ei direkte oppfordring til svar frå utbyggar, i media.
Vi har gjennom ein lang prosess(Nordic Mining meldte si interesse i 2006) aktivt bidrege til å skape debatt om prosjektet, og desse krava har vekse fram hjå oss under denne prosessen.
Krava har materialisert seg utifrå enrome mender dokument, folkemøter, planprogram, konsekvensutgreiing/reguleringsplan, og lange diskusjonar innad i partiet samt i dei nemde folkemøter.

Det som heilt klart er eit problem med handsaminga av den potensielt største saka i nyare tid(iallefall i vår kommune), er at kommunestyret i Naustdal framleis ikkje har debattert saka.
Dei folkevalde har ikkje ein gong vore på Engebø og synfere området som er omsøkt regulert til “stor industri”. Kvifor er det slik?
Med so store konsekvensar og so store utfordringar som denne saka har vist seg å by på, er det vel å forvente at dei folkevalde har gjort seg grundig føre før ein går til vetak?
Men å gå til vedtak 11.05.2011 etter nær 4 års sakshandsaming, utan å ha diskutert saka i kommunestyresalen ein einaste gong, kan vel få dei fleste til å lure på kva det er vi har drive med.

Eg har stor forståing for at debattane som har rast i media, der debattantane vert sett opp mot kvarandre og meiningane kraftig “polarisert”, vert litt for mykje for “mannen i gata”.
Men slik vert det når dei folkevalde ikkje får diskutere sakene i kommunestyret, då vert media einaste talerøret.

Alle gongane Naustdal SV har prøvd å få saka på bordet til dei folkevalde, har ordførar Haakon Myrvang avist dette med at “…vi skal handtere dette når administrasjonen har kome med si tilråding”.
Ordførar Haakon Myrvang har klart det kunststykket å føre denne saka fram til handsaming utan politisk debatt og utan synfaring. Er dette ein “inkluderande prosess” ordførar?

Nrk gjorde i ein reportasje eit poeng utav at Naustdal Ap og Naustdal Høgre har fleirtal i kommunestyret om dei stemmer samla. Er det dette ordføraren har kalkulert utifrå?
Treng han ikkje legge til rette for debatt fordi han kjenner avstemmingsresultatet?
Eg har større tiltru til dei folkevalde i Naustdal enn dette. Eg trur at i ei sak med so store og langvarige rammer som her(50-100år?), so treng vi vissheit om at det vi vedtek er det rette.
Dei folkevalde treng å stille kvarandre spørsmål, diskutere ope og kanskje endåtil kome fram til betre løysingar. Det har vi ingen mogelegheit til under handsaminga av rådmannen si tilråding 11.05.2011.

Dei folkevalde i Naustdal har krav på ein betre prosess enn dette her. Vi skal handtere den sannsynleg største saka vi nokon gong kjem til å ta del i 11.05. Har ordføraren tenkt at dette skal vere møtet der vi gjer endeleg vedtak?
Har vi stilt dei rette krava til utbyggar, har vi fått på bordet gode nok avtalar, er vi trygge på konsekvensane, og har vi fått svar på det vi treng vite for å gjere våre val?
Det vert ein dårleg dag for Naustdal, og ikkje minst velgjarane som ga oss vårt mandat for 4 år sidan, om ordføraren får det vedtaket han seier i media at han vil ha.

Mandag 18.04.2011 kom rådmannen si tilråding, samt framforhandla avtalar med Nordic Mining på bordet. Er vi nøgd? Ein forhandlings situasjon, er eit spørsmål om makt. Har Naustdal stilt polistisk makt bak krava?

Naustdal SV fastheld sine krav.

For Naustdal SV
Ole Erik Thingnes

KRAV OG REALISME I ENGEBØSAKA

Redaktør,

Eg viser til innlegget til Dag-Rune Mallasvik frå Naustdal Høgre i Firda den 18. april, der han forsøker å skape eit inntrykk av manglande realisme og lovheimlar for mitt utspel om kompensasjon frå Nordic Mining (NM).

Dessverre er det slik at debattinnlegget til Mallasvik vitnar om manglande forståelse for vesentlige punkt som er grunnleggande for mitt hovudpoeng. At han ikkje er aleine om det gjer det dessverre ikkje betre. Størsteparten av det sittande kommunestyret ser ut til å ha levd i ei vedtatt sanning over tid, og har ukritisk kjøpt alle salsargumenta til NM.

NM har nemlig klart det kunststykket å innbille kommunepolitikarane at plan- og bygningslova sine rammer for utbyggingsavtalar gjer at ein ikkje kan krevje økonomisk kompensasjon gjennom sideavtalar. NM har til og med klart å få dette inn som ein del av saksutgreiinga til den nylig framforhandla sideavtalen.

Sideavtalar har som føremål å få på plass ordningar som ligg utanfor det ein kan krevje i ein utbyggingsavtale, men som politikarane må ha på plass for å vere villige til å gje NM løyve til oppstart.

Det er avtalefridom i kongeriket. Derfor står partane fritt til å avtale innhaldet i ein slik sideavtale. Og kva ein får gjennomslag for i slike avtalar er i hovudsak basert på forhandlingsmakta til partane.
Kva meinast med forhandlingsmakt? La meg forklare.

På den eine sida sit NM. Dei har satsa mykje tid og ressursar for å drive fram prosjektet. Dei har fleire avtalar på plass i forhold til leveranse av rutil og granat, dei har fleire tilbod om finansiering av prosjektet, eit prosjekt som etter eige utsagn vil berike sine eigne aksjonærane med meir enn 350 millionar dollar utover normal avkastning. Enkelte uavhengige analytikarar anslår til og med meirverdien i prosjektet til å vere over 1000 millionar dollar i det dei kallar eit forsiktig anslag! For å få fatt i denne meirverdien er NM heilt avhengig av å få tilgang til rutilen på Engebø.

På den andre sida er Naustdal Kommune. Det er ingen andre enn eit fleirtal i kommunestyret i Naustdal som kan opne for gruvedrift på Engebø. Kommunestyret har med andre ord makta i denne saka.

For NM representerer Engebøfjellet ein gigantisk pengebinge, og Naustdal Kommunestyre er portvaktaren til desse gigantverdiane.

Når politikarane i Naustdal, over fleire år, har vore tydelige på at dei vil sleppe NM til – utan å stille krav, har ein samstundes spela vekk si eiga forhandlingsmakt. NM veit at dei berre treng vise litt godvilje – nærare bestemt 3 millionar i året til næring og kultur, fordelt på to kommunar – så går prosjektet gjennom.

Det er ikkje nok. Så lenge prosjektet representerer ein risiko knytt til miljø, omdøme og samfunn, skal kommunen ha kompensasjon for dette. Ein fekk det til i forbindelse med LRA-deponiet i Gulen. Kvifor ikkje i Naustdal?

Mallasvik forsøker også i innlegget sitt å stille spørsmål kring realismen i mine krav. Kven skal avgjerde kva som er realistiske krav, og på kva grunnlag? Eg baserer meg på det NM seier til sine aksjonærar kring økonomien i Engebøprosjektet, grunnleggande finansmatematikk og økonomisk logikk. Kva fundament, faktaopplysningar og logiske resonnement lenar Høgre seg på?

Eg er redd mantraet til Høgre om ”realisme” baserer seg på usikkerheit. Det verkar som om ein har manglande kunnskap og forståelse for det økonomiske potensialet i prosjektet. Høgre sitt mantra om realistiske krav er såleis blitt til eit mantra om å ikkje stille krav.

Det er ikkje første gangen Naustdal Høgre snakkar om realisme, og det er ikkje første gongen dei drar fram at dei har tru på at NM skal vidareforedle rutilen til titan gjennom å etablere eit smelteverk med over 200 tilsette.

NM har i ei offisiell melding til Oslo Børs den 1. oktober i fjor, sagt at dei har inngått ein intensjonsavtale med det Saudi-Arabiske selskapet Cristal om ein langsiktig salsavtale for rutilen frå Engebø. Altså sal av rutil, ikkje vidareforedling i Naustdal. Kvar fins det mest realisme, Mallasvik? I inngåtte avtalar eller i framtidsdraumar?

I innlegget vert det også antyda at eit kommunalt aksjekjøp er eit godt alternativ til ein direkte kompensasjon frå NM. Her er enten Mallasvik og Naustdal Høgre på gyngande grunn, eller så forstår dei ikkje at eg snakkar om krav om kompensasjon, og ikkje avkastning.

Det er ein nøye samanheng mellom avkastning og risiko. Med andre ord vil eit kommunalt aksjekjøp i NM utsette kommunen for finansiell risiko. Betalinga for denne risikoen er potensiell avkastning.

I Engebøprosjektet tar Naustdal vesentlig risiko i forhold til miljø og omdøme i tillegg til vesentlig samfunnsrisiko som etableringa av ei hjørnesteinsbedrift med avgrensa tidshorisont medfører. Dette er risikoar ein ikkje får betalt for gjennom eit aksjekjøp med tilhøyrande utsikter til økonomisk avkastning. Den einaste måten å få betalt for dette er gjennom ein direkte avtale med NM om kompensasjon.

Om ein ønskjer at kommunen sin kompensasjon skal vere knytt opp mot lønsemda til selskapet kan det vere ein ide å krevje ein omsetningsbasert kompensasjon som slår inn ved lønsemd. Var ikkje det dette den eine representanten til Høgre forsiktig ymta om i møte i utval for plansaker den 31. mars?

Kjenner det sittande kommunestyret si besøkelsestid, bør dei utsette saka og krevje nye forhandlingar.

Valet til hausten representerer ei unik moglegheit til å sende saka som ein lissepasning over til neste kommunestyreperiode der ein kan skape eit fleirtal for å sette krav, og dermed gjenvinne kommunen si forhandlingsmakt. Både kommunen, innbyggjarane, lokaldemokratiet og Naustdal Høgre har alt å vinne på det.

Alt som skal til er litt is i magen. Det første tilbodet er aldri det beste.

Øystein Djupvik