Viser arkivet for stikkord solund

Kjære Solund kommune, kjære Firda,

Noko av det kjekkaste som finns når ein er eit stykke heimafrå er å få nyhende frå heimlege trakter. Heimesider og nettaviser er kjelder som gjer at ein får lett tilgong på små glimt av livet “heime”. Veldig kjekt!

Når det gjeld Firda sin artikkel om eit par tomter i Solund denne veka sit eg her og lurer litt på dette og hitt. Litt lurer eg på kva som får politikarane i Solund til å prioritere denslags når kommuneøkonomien etter sigande er stram nok som den er? Dei om det, men no er det ikkje alltid slik at all PR er god PR.

Mest av alt lurer eg på om det er kommunen/kommunepolitikarane som ikkje klarar å framstille saka rett eller om er det journalistisk fridom som gjer seg gjeldande i artikkelen? Eller kanskje det rett og slett er eit døme på godt samarbeid? Eller so kan det jo hende at eg har misforstått.

For meg starta dette i fjor. Eg er etterkvart inne i siste etappe i ei åremålsstilling i Brussel. Det betyr at eg, om litt, må eg finne meg ny jobb på ein ny stad (det er ikkje mykje ein veterinær som, på ein god dag, snakkar haltande fransk kan ta seg til i Belgia). Dei som kjenner meg veit godt at eg er vestlending inst inne, om eg aldri so mykje held meg i andre delar av verda innimellom. Uansett, mot slutten av fjoråret fekk eg eit tilbod om å kjøpe ei særs attraktiv tomt (akkurat den delen av artikkelen er presis). Etter litt vurderingar signerte eg kjøpekontrakt i januar med overtaking sommaren 2014.

At eg gjorde dette har eg på ingen måte helde hemmeleg, eg har endåtil nemnt det, heilt frivilleg, for både ein og hin. Eg har ikkje mitt daglege virke i Solund, men ein eller to sulingar pratar eg no med av og til, og nokre av desse har og eg ved høve fortalt at eg skulle bli/er blitt tomteeigar. Men nei, eg har ikkje snakka med alle. I samband med Firda sin artikkel hadde eg endåtil journalisten sjølv på tråden fredag 7/11. Han ringde meg fordi han visste at eg hadde kjøpt ei av tomtene han skulle skrive om (so hemmeleg var det!). Han hadde ikkje tid på fredag, men han ville ringe meg opp att måndag for ein kommentar i høve tomtehandelen, noko eg sa var greitt. Måndagen gjekk og eg høyrde ikkje noko meir. Rett nok sat eg frå omlag 14:00 og utover ettermiddagen mykje på fly, men smarte telefonar anno 2014 brukar, som oftast i alle fall, varsle deg om tapte anrop i slike “fråkopla” periodar. Eg fekk ikkje noko varsel om tapt anrop. Trur de eg vart overraska når eg ser overskrifta “driv hemmeleghald”? Eg skal innrømme at tinglysing av nytt skøyte er noko forseinka (eg skal ikkje skulde skjemaveldet, men det er muleg eg vil antyde skulddeling), og det kan hende det kjenst som hemmeleghald for dei eg ikkje informert personleg/sladderen ikkje har nådd fram til, men eg tek meg i å vere sterkt ueinig i overskrifta ”Driv hemmeleghald”!

Eg reagerar og på utsegna om at ein sit på “ei sterkt subsidiert tomt”. Muleg det, men no veit eg tilfeldigvis kva tomta vart seld for i 2004, ei tomt som berre er strekar på eit kart, utan tilført vatn, kloakk eller veg. Framleis muleg den er subsidiert, men eg vil tru kommunepolitikarane kjenner kjøpesummen og? Eg har og oppfatta at journalisten hadde tilgong på dokumentasjon på kva kjøpesummen var i 2004. Etter å ha lese artikkelen lurer eg på kor mange som trur kommunen selde tomta for ei krone? Eg tippar ”dei fleste”. Likeeins kunne det vore interessant å vite kor mange som hadde tippa kjøpesummen til 65000 kroner etter å ha lese artikkelen? Eg tippar ”langt færre enn dei fleste”.

Kjekt med nyhende frå heimlege trakter? Ja, det tykkjer eg enno. Får ein alltid presentert heile sanninga? Tja, nett no har eg mine tvil i alle fall når det gjeld enkelte kanalar.

Med venleg helsing ei som gjerne vil bli vestlending att, ja, viss eg har tomt då?

Janne Britt Krakhellen
(sendt i kopi til redaksjon@firda.no samt til post@solund.kommune.no)

Ein HAFS-kommune, kva bør han heite?

Med Dalsfjordbrua kjem nok debatten om kommunesamanslåing i gang att. Det blir mykje å forhandle om, og kommunenamnet er eitt tema. Å kalle kommunen for HAFS, etter Hyllestad, Askvoll, Fjaler og Solund (dersom det vert ei samling av desse kommunane), vil kanskje skape minst krangel, men er det eit godt namn?

_ Les meir…

YTRE SOLUND; Paradiset hvor Nissekongene overtok og kastet nøkkelen da de dro..

Vi mennesker skal alltid være forsiktig med å mene for mye om andre mennesker og andre steder – og er man bergenser som tilfelle er for undertegnede skal man sannsynligvis være enda med forsiktig.

Jeg har de siste 25 årene hatt gleden av å bli kjent med og glad i verdens vakreste plass; Ytre Solund. Jeg har gjennom familiebånd fått tilbringe tid på ett sted bare de i Blindleia og Lyngør kan vise maken til. De der lenger sør har kanskje bedre vær – men vi har alt det andre. Vel, vi burde i hvert fall det…

De siste 25 årene har tiden stått stille i Ytre Solund. Nissekongene har tatt fullstendig herredømme. Det var vel strengt tatt de som hadde det hele tiden – men dele det med andre skal de i hvert fall ikke. Nå er det jo slik at heller ikke Nissekonger lever evig, og med bortfall av en del av dem forsvant jo etter hvert posten, butikken, skyssbåten (til øyene lengre vest) – Fiskefestivalen ble til Fiksefestivalen for så i det herrens år 2013 å bli avlyst på grunn av manglende frivillige og nå sist men ikke minst legges skolen ned. De siste årene har buss, ferge og skyssbåt vært gjenstand for debatt og mulig avvikling og det er nok ikke lenge før økonomene på Hardbakke får viljen sin og den siste form av infrastruktur også blir lagt ned.

Men hvorfor er det blitt slik? Hvorfor blomstrer det ikke med nye borgere her i dette paradiset?

Det er min klare mening at Nissekongene må ta skylden for dette. De vil ha riket sitt for seg selv, de vil ikke dele med noen og ikke må noen komme å fortelle dem hvordan de skal forvalte (eller forfalle) sitt rike.

Det står hus, hytter og naust til forfall på hvert ett nes – og Nissekongene og Kommunen gjør begge sitt beste for at det fortsatt skal være slik. Det finnes utvilsom mange som både ønsker og vil overta – men ikke får anledning. Det har vært noen spede forsøk fra initiativrike og forutseende Sulinger om å få bygge ny infrastruktur (f.eks hyttetomter og småbåthavner) – men da kommer straks Nissekongen på haugen bortenfor å stanser hele prosjektet – og skulle ikke så skje så kommer i hvert fall ingen forbi makta på Hardbakke. Kommunen skal i hvert fall ha det slik som det er! Det er kanskje økonomene der som ønsker at folketallet skal komme langt nok ned til at det ikke lenger er økonomisk forsvarlig (les: nødvendig) å opprettholde ett tilbud der lengst ute i vest?

Dersom noen hadde ønsket en annen utvikling ville dette kunne løses enkelt (man har klart det mange andre steder). Nissekongene – eller kanskje det finnes en oppegående representant fra kommunen – burde regulert og/eller ekspropriert tomteområder og fått lagt forholdene til rette for utbygging av hytter. De burde samtidige motivert (ved å stille krav) til oppgradering og vedlikehold av eksisterende hus og hytter. Hva med ett lite tankeeksperiment;

50 nye hytter med i snitt 5 personer tilknyttet hver hytte. Dette ville gi 250 nye mulige «gjester» til dette Paradiset. Dersom vi tenker at 10% av disse dro på hytta i helgen ville det bety 25 personer som skulle til/fra Ytre Solund hver helg. De lokale Nissekongene ville får omsetning på eiendommene sine (nettopp det de ikke vil men likevel..), den siste butikken ville kunne begres, ferga ville endelig få kunder, skyssbåten ville bli sikret osv – og hadde en klart å komme i gang før den butikken legges ned så kan hende redder det nettopp den og de siste arbeidsplassene på øya. Vi kan til og med ta det ett steg videre; kommunen kunne bedre/sikre økonomien i hele prosjektet gjennom å kreve eiendomsskatt. Der tenker jeg rådmannen fikk kaffen i halsen – det hadde han/hun ikke tenkt på…

De siste 10-12 årene har antall fastboende i Solund kommune gått ned mer enn 12% (faktisk langt mer om man ser bort fra innvandrere (både vestlige og ikke vestlige) som nå representerer 10% av befolkningen i kommunen (tall fra SSB og Kommunen). Dessverre er det sannsynligvis bare kommunen selv som kjenner fordelingen mellom Solund og Ytre Solund – men det kan ikke være noen tvil om at de prosentvis tallene for Ytre Solund isolert vil være enda dystrere lesning. Det sies blant folk at de neste månedene står flere titalls mennesker på flyttefot fra Ytre Solund – hvorfor er det ingen som ser skriften på veggen? Har Nissekongene visket det ut?

Jeg har skrevet dette i frustrasjon, desperasjon og i ren fortvilelse over hvordan dette Paradiset nå ligger til forfall. Det handler om kultur, kulturlandskap og en forvaltnings plikt som hviler på oss
etter alt våre forfedre har lagt ned her ute i dette Paradiset. Dette arbeidet kan vi ikke la Nissekongene få ta med seg der de nå drar i stort hopetall – dette må noen føre videre! Det haster; vi er den siste generasjon med tilknytning til stedet (gjennom våre foreldre) – dersom vi ikke får brukt stedet og vist våre barn hvor flott dette paradiset er så vil jobben med å reetablere Ytre Solund i neste generasjon bli nesten umulig.

Kjære Nissekonger; dere må åpne riket deres før dere drar – å ta for all del ikke nøkkelen med dere!

Ole Sævild
August 2013.

Høgre utviklar Solund – og andre kommunar!

Av 9.kandidat for Sogn og Fjordane Høgre og ordførar i Solund

Ved kommunevalet i 2011 gjekk Høgre til val på slagordet «Glad i Solund». Eg er ordførar i Solund, og eg kan stadfeste at vi framleis er glade i Solund, og med det meiner eg det lokale Solund Høgre, fylkespartiet og partiet nasjonalt. Eg håpar at innbyggjarane i Sogn og Fjordane ikkje fell for dei misvisande påstandane om at Høgre ikkje er eit parti for oss som bur i det vakre fjordfylket.

Valresultatet i 2011 tilseier at innbyggjarane i fylket stoler på Høgre. Høgre vart nest største parti i fylket ved kommunevalet, og etter konstitueringane i fylket vart det 8 ordførarar og 4 varaordførar frå Høgre. Over 40% av innbyggjarane bur no i ein kommune med Høgreordførar. Høgre har synt og syner innbyggjarane i Sogn og Fjordane at vi kan og vil styre kvar einaste dag.

Spørsmålet som eg av og til vert stilt, både som ordførar og kandidat på stortingslista til Høgre, er kvifor skal vi i distriktet stemme Høgre? Her finns det ikkje eitt einskild svar, det er samansett, men samla sett meiner eg at Høgre har den beste politikken for landet, fylket og kommunen min. Kva er eigentleg ein god distriktspolitikk? Er det utelukkande målt i tal kroner på kommunane har til å bruke på sine budsjett? Sjølvsagt ikkje, ein god distriktspolitikk er minst like mykje ein god næringslivspolitikk, ein god samferdslepolitikk og ja, faktisk også ein god skattepolitikk. Og ikkje minst lokal sjølvråderett. Også dette gjev handlingsrom.

Høgre er opptatt av at kommunar skal få høve til å styre meir sjølv, vi vil avgrense den administrative motsegnsretten til staten mot avgjersler fatta i kommunane. Eit lokalpolitisk vedtak må vege tyngre enn ei vurdering frå statsbyråkratiet, og i tvilststilfeller ynskjer Høgre ein lokaldemokratidomstol, som kan fatte avgjerder. Høgre ynskjer at mindre av inntektene til kommunane skal detaljstyrast over statsbudsjettet. Utan tvil ei viktig styrking av lokaldemokratiet. I dag har kommunane rett nok hatt ei viss auke i frie inntekter, men det har også vore ei formidabel auke i lovpålagde tenester som skal leverast av kommunane.

I Solund, og i Sogn og Fjordane elles, har vi eit næringsliv som arbeider hardt og skapar verdiar. Verdiar som i stor grad lokale gründerar og bedriftseigarar ynskjer å pløye attende i bedriftene sine for å vidareutvikle for framtida. Når vi diskuterer næringspolitikk i Sogn og Fjordane så høyrer eg ofte at vi manglar risikovillig kapital; at vi manglar lokale kapitalistar som satsar pengar på næringslivet i fylket. Eg er heilt sikker på at dersom vi praktisk talt fasar ut formueskatten så vil det føre til ei sterkare utvikling av næringslivet i fylket. For meg vert det feil at bedriftseigarar skal måtte ta ut utbytte frå eigenkapitalen til bedrifter, eit utbytte dei må betale utbytteskatt på, for å kunne betale skatt på ei formue dei har på papiret, fordi dei har skapt verdiar og arbeidsplassar. Og det jamvel om det skulle vere underskot i drifta! Høgre som eit næringsvennleg og distriktsvennleg parti ynskjer at bedriftseigarar skal få forvalte verdiane sine for å skape meir. Så får heller skattlegginga kome når dei realiserer verdiar gjennom utbytte eller aksjesal.

Høgre er eit offensivt samferdsleparti. Vi ynskjer å satse på samferdsle, og satsing på samferdsle er eit distriktspolitisk verkty som nær sagt alltid verkar. Vi må innrette oss slik at vi får til ei satsing på både riksvegane, fylkesvegane og vedlikehald. I fylkeskommunen ser vi at det vert smått med vegbygging dei neste åra, fordi fylket har overteke eit gigantisk vedlikehaldsetterslep frå staten, slik at etterslepet no har passert 4 mrd. kr. Høgre ynskjer å investere meir, samstundes som vi ynskjer eit nasjonalt vedlikehaldsfond på 50 mrd. kr der avkastninga skal nyttast til å ta att etterslep på veg og bane.

I dette innlegget har eg drege fram nokre viktige moment som eg meiner er avgjerande for at Høgre er eit særs godt distriktsparti. Eit parti som vil legge til rette for sterkare sjølvstyre, betre rammevilkår for næringslivet og ei betre samferdslesatsing. Kort sagt: Høgre har nye idear og betre løysingar, også for Solund – for Sogn og Fjordane, for vi er glad i heile Noreg.

Innbyggjarinitiativ i Solund

Lesarbrev frå Solund Høgre si kommunestyregruppe v/Ole Gunnar Krakhellen, Vigdis Ravnøy, Sveinung Kråkås, Otto Einen og Steinar Krakhellen

Torsdag 20. juni handsama Solund kommunestyre eit innbyggjarinitiativ om ei ny folkeavrøysting om vindkraft i kommunen. 375 innbyggjarar har skrive under på at dei meiner at det er nye moment i saka som gjev grunnlag for ei ny folkeavrøysting. I Solund kommunestyre vart det nesten sådd tvil om dei underskrivne visste kva dei skreiv under på. Solund Høgre har den tiltrua til innbyggjarane våre at vi trur dei . Dei har ikkje sagt noko om dei er for eller mot vindkraft, men dei har bede om høve til å seie si meining på ny.

Når Solund Høgre føreslo å halde ny folkeavrøysting om vindkraft i tilknyting til stortingsvalet 9. september så grunngav vi det ut frå dette:
- Avtalen med Sula Kraft AS var ikkje klar før etter folkeavrøystinga, og desse momenta var ikkje kjende:

  • Verdisetjinga av kaier, vegar m.m.
  • Fiberkabel framført til Ytre Sula til ein verdi på 4 mill. kr.
  • Prognosen i avtalen er årlege inntekter dei ti første åra på 14mill kr. I informasjonsmateriellet nytta til folkeavrøystinga var prognosen på eigedomsskattepotensialet satt til 7 mill. kr. årleg dei første 10 åra. Det har altså vore ein auke i prognosen på 100%.

- Sula Kraft har føreslege å legge sjøkabel til Lutelandet i staden for luftlinje. Dette har Solund kommune og Sula Kraft avtalefesta i ein tilleggsavtale at skal leggast til grunn for konsesjonssøknad.

Dei nye sidene ved saka, som vi har synt over, var ikkje kjende før etter folkeavrøystinga. Noko av dette vart fastlagt i avtalen 14.02.12, medan det siste punktet om sjøkabel har vorte aktualisert våren 2013 og avtalefesta i ein tilleggsavtale med kommunestyrevedtak 20.juni. Samla sett meinte Solund Høgre at desse endringane var å sjå på som vesentlege endringar.

Solund Høgre reknar med at viss ei folkeavrøysting hadde gjeve eit nytt resultat i innbyggjarane sitt syn på vindkraft, så ville NVE ha hatt forståing for eit krav frå Solund kommune om at sjøkabel må leggast til grunn for konsesjon. I møter tidlegare i prosessen har NVE sagt at dei legg vekt på dei kommunale høyringsuttalane.

Det viktigaste momentet for Solund Høgre var uansett det faktum at over halvparten av dei røysteføre innbyggjarane i Solund, 375 innbyggjarar, har bede om å få sei si meining på nytt gjennom ei ny folkeavrøysting. Dette la Høgre vekt på. Sist Solund kommunestyre vedtok folkeavrøysting om vindkraft kom det som eit benkeframlegg frå eitt enkelt parti i samband med handsaming av kommuneplanen, denne gongen kom det som massivt innbyggjarinitiativ frå 375 innbyggjarar. Første gongen fekk det fleirtal i kommunestyret, denne gongen vart det avvist. Solund Høgre stemde difor, saman med ein representant frå PULS, for å ta innbyggjarinitiativet til fylgje. Fleirtalet frå AP/SP/FrP/1 frå PULS stemde ned innbyggjarinitiativet.

Kva er viktigast av grensa og eleven?

Leiar i hovudutval for opplæring, Norvall Nøringset (SV) har kome med nokre hjartesukk denne veka, med utfall mot politikarar frå HAFS-regionen, og særskilt mot politikarar frå Solund og Gulen. Hans utfall mot oss politikarar skal eg ikkje legge meg så tungt opp i, slik er no ein gong det politiske spelet, det eg reagerer på er at han tydeleg ikkje forstår viktigheita for foreldre å kunne vite at moglegheitene for oppveksande born å bu heime under vidaregåande opplæring er alvorleg viktig.

Les meir…

Verdiskaping i distriktet

Du har ingen grunn til å stå med hua i handa når du kjem frå distriktet.
Dette var eit utrykk som statsråd Liv Signe Navarsete, brukte i innleiinga av eit kurs om bustadbygging i distriktet, halde i Solund. Dette fekk meg til å tenkje over kva vårt lokalsamfunn bidreg med til storsamfunnet. Det visar seg at produksjonen i distriktet bidreg med svært store verdiar, som truleg få har tenkt over. Både vi som bur her, og storsamfunnet elles. Vi har all grunn til å vere stolt av å vere frå Sogn og Fjordane, og vere med på den verdiskapinga som skjer i fylket.

Sogn og Fjordane har føregongsbedrifter innan ulike typar teknologi i tildømes Elis, Beat og brødrene Aa og innan design i Moods of Norway. Det finst mange fleire eksempel på innovasjonsbedrifter i fylket. Desse skapar store verdiar, ikkje minst når dei visar at det er mogeleg å også drive nytenking i distriktet. I tillegg er det stor verdiskaping innan matproduksjon i fylket, innan landbruk, fiskeri og oppdrett.

For å konkretisere brukar eg eit nærliggjande døme; Solund, kommunen eg bur i. Her driv vi med mykje forskjelleg, til dømes landbruk, verftsindustri, turisme, kommunal produksjon, men først og fremst oppdrett og fiskeri.

På fiskerisida har vi 4 større selskap. Fartøya som har adresse i kommunen eig fiskerikvotar på 12.100 tonn med alt frå torsk og sei, til makrell og sild ( kvoteopplysningar henta frå Fiskeridirektoratet) fiska rundt mykje av Norskekysten. I tillegg kjem det fiskeslag det er totalkvote på ( ei kvote som er felles for heile flåten, der alle fiskar til kvoten er fylt). Så langt i år har desse fartøya fiska 9.200 tonn. I tillegg kjem dei båtane som fiskar på dei artane det ikkje er kvote på. Vi har 24 fartøy i kommunen som fiskar på desse artane. Truleg nærmar ein seg ein total innan fiskeri på 10.000 tonn rund fisk landa av “Suleflåten”.

Vi har 3 store oppdrettsselskap som eig oppdrettskvotar på totalt over 28.000 tonn MTB (maksimalt tillatt biomasse) med adresse i Solund, desse tala er henta i registeret til Fiskeridirektoratet. Det er sjølv for svært gode anlegg umogeleg å produsere det som er lovleg, sjølv om det med gode driftsrutinar let seg gjere å nærme seg ganske mykje. Det avheng også av driftsstrategi. Det vert difor produsert om lag 24.000 tonn laks i året i Solund.

Totalt er det produsert og fiska rundt 34.000 tonn fisk i år i Solund. Kor mange middagsporsjonar vert dette då? Ein rekne med at 22 % av fiskevekta går vekk i sløying, då sit ein att med 26.500 tonn fisk. Med ein middagsporsjon på 250 g, vert det 106.080.000 porsjonar. I Solund med ein befolkning på 849, vert det 124.947 porsjonar fisk per Suling i året!

Dette er berre eit døme på verdiskapinga vi driv med i Solund, og i Sogn og Fjordane. Så Sogningar og Fjordingar: vi har absolutt ingen grunn til å stå med ”hua” i handa.

Anne Kristine Dyrdal
Solund Senterparti

Vindkraft i Solund

Skrive av: Ole Gunnar Krakhellen (leiar Solund Høgre) og Otto Einen (nestleiar Solund Høgre)

Solund Høgre har på medlemsmøte diskutert dei tre høyringssakene om vindkraft som skal handsamast i Solund kommunestyre, og Høgre har gått inn for full vindkraftutbygging i Solund. Fornybar energi er eit satsingsområde i Europa og i Noreg. EU si målsetjing om ein fornybarandel på 20% av total energibruk innan 2020, går att i fornybardirektivet som vart innlemma i EØS-avtalen 19.desember 2011, der målet er ein fornybarandel i Noreg på 67,5 prosent i 2020. Dette er den høgaste målsetjinga om fornybar energiproduksjon i Europa, og den også forpliktar Noreg. Fornybar energi er basis for ordninga med grøne sertifikat i Noreg og Sverige, som omfattar prosjekt som vert satt i drift innan utgangen av 2020.

Noreg må satse på både energiøkonomisering, vasskraft og vindkraft for å nå måla i fornybardirektivet. Sogn og Fjordane fylkeskommune har utarbeidd ein regional plan for vindkraft, der ein har sagt at Sogn og Fjordane fylke bør vere eit pilotfylke innan vindkraft, med tilrettelegging for utbygging av 1000MW innan 2025. Solund har gode vindforhold og dei omsøkte prosjekta tilsvarar nesten 1/3 av fylkeskommunen si målsetjing. Solund kommune har ei moglegheit til å verte ein pilotkommune i pilotfylket innan vindkraft.

Høgre ser at ei vindkraftutbygging i Solund vil verte konfliktfylt, men har samla sett vurdert at fordelane veg tyngre enn ulempene. Høgre vil her tydeleggjere kva vurderingar som er gjort i denne saka.

Vindkraftindustrien er ein høvesvis ny industri i Noreg, med ei stor utvikling sidan tusenårsskiftet. Effektiviteten i produksjonen har vorte betre, og er etter alle solemerke ei næring for framtida. Solund kan bygge opp eit miljø rundt med spanande arbeidsplassar. Over tid har det vorte færre innbyggjarar og arbeidsplassar i Solund. Høgre ser at vindkraftindustrien kan bidra til ein større variasjon i arbeidsmarknaden i Solund, og tilføre 10-15 arbeidsplassar. Med ein høvesvis liten arbeidsmarknad, er dette ei stor auke i arbeidsplassar i Solund.

Naturinngrepa er store ved utbygginga, men Høgre ser bidrag som avbøter noko av den negative effekten. Mellom anna kan vi nemne at vegar i terrenget kan gjere område meir og lettare tilgjengelege for friluftsliv enn i dag. Vidare kan Solund få nye mogelegheiter med mellom anna etablering av 2 djupvasskaier i kommunen, kaier som kanskje kan nyttast til anna næringsføremål etter utbyggingsperioden. Det vil også verte nye vegar der delar av desse heilt eller delvis kan gjerast tilgjengeleg for motorisert ferdsel.

Kva kommunen vil sitje att med etter ei vindkraftutbygging har i media vorte framstilt som eit usikkerheitmoment ved folkeavrøystinga. Dersom det vert full utbygging vert det truleg innført eigedomsskatt på verk og bruk, eit noko unøyaktig omgrep som omfattar industri- og produksjonsverksemder (t.d. skipsverft og oppdrettsanlegg), men ikkje næringseigedommar (t.d. forretningsbygg og overnattingsverksemder). Utnyttar kommunen det fulle potensialet, vil ein etter opptrapping av eigedomsskatten til makssatsen på 7 promille kunne sitje att med om lag 26,5 millionar årleg frå vindkraftparkane dei 10 første åra, deretter vert det ei retaksering. Dei statlege overføringane til Solund vil nok verte reduserte, men ikkje slik at alle inntektene forsvinn, ein vil uansett sitje att med ei monaleg inntektsauke. Faktum er at dersom ein øyremerka eigedomsskatten til å betale ned lånegjelda til Solund kommune vil Solund vere om lag gjeldsfri på 2 år, noko som ville frigjere om lag 4 millionar årleg som i dag går med til å betale renter og avdrag.

Kommunestyret har merka i mange år at kommuneøkonomien er stram. Så stram at ein ikkje har klart å oppretthalde det handlingsrommet som ein ynskjer. Til dømes har kulturskulen vore helde på eit minimumsnivå i ei årrekkje, og vi har også mange andre områder der det er forbetringsmoglegheiter, men det manglar økonomi til å utløyse potensialet. Investeringsbudsjetta for dei neste åra er eit eksempel, der Solund kommune i 2012 investerer ganske mykje i Solund-målestokk. Samla om lag 5,7mill, der ombygging av Hardbakke barnehage og nytt bustadfelt i Storehaugen (4 tomtar) er dei to største einskildpostane som tek 3,5mill av dei samla investeringane for 2012. Dei påfylgjande åra i økonomiplanen er investeringane mykje mindre. Hadde vi hatt eit større økonomisk handlingsrom hadde det vore enklare å bidra til å realisere gode prosjekt som kunstgrasbane og kulturhus på Hardbakke, og kommunen kunne hatt eit større fokus på næringsutvikling enn kva det er høve til i dag.

Høgre er eit ansvarleg parti, og vi ser at dersom det ikkje vert ei utbygging av vindkraft som vil gje oss framtidige utsikter til ein betre kommuneøkonomi frå 2015, så må vi gjere nokre tøffe val. Utan ei brå forbetring i kommuneøkonomien, vil kommunen høgst sannsynleg verte tvungne til å innføre eigedomsskatt uavhengig av om det vert utbygging av vindkraft i Solund eller ikkje. Skilnaden er at dersom det ikkje vert vindkraft i Solund så lyt ein truleg innføre eigedomsskatt på både verk/bruk, næringseigedommar og hus/hytter. I tillegg er det ikkje uttenkeleg at det må gjerast ein gjennomgang av den kommunale tenesteproduksjonen for å finne moglegheiter for innsparingar. Høgre er ikkje tilhengarar av eigedomsskatt, men det kan verte naudsynt å innføre den i Solund.

Nokre vil hevde at Høgre freistar å svartmale situasjonen dersom det ikkje kjem vindkraft, men det ynskjer vi ikkje å gjere. Dette lesarbrevet er ei kort oppsummering av dei argument som vart vektlagt på medlemsmøtet der vi gjekk inn for vindkraftutbygging i Solund. Vi har freista å sett heilskapleg på det, og vi har vege fordelane opp mot ulempene. Solund Høgre ser større handlingsrom for Solund med vindkraft enn utan, og vi trur at vindkraft kan vere ei drivkraft for Solund inn i framtida.

Viss nokon har spørsmål så kan Solund Høgre nåast på solund.hogre@gmail.com

Rådgivende eller "rådgivende" vindmølleavstemning i Solund

(I Firda papirutgaven for 01.02.2012 er trykket kortversjonen av dette innlegget. Under er argumentasjonen mer utfyllende).

1. Innledning

Var folkeavstemningen rådgivende eller «rådgivende», var den så jevn at folket reelt ikke har gitt noe svar og hvem er «folket» i Solund? Disse tre spørsmålene er sentrale når kommunestyret den 2. februar skal bestemme seg for om de i sin høringsuttalelse til NVE vil støtte de tre konsesjonssøknadene om vindmølleparker i kommunen eller ikke.

2. Rådgivende eller «rådgivende» folkeavstemning

Statsordningen i Norge er basert på indirekte eller såkalt representativt demokrati hvor folket velger representanter som så fatter beslutninger på vegne av folket. Intet folkevalgt organ i Norge uansett nivå har dermed adgang til å avholde formelt juridisk bindende folkeavstemninger. Et folkevalgt organ kan altså ikke fraskrive seg sitt rettslige og politiske ansvar for de beslutninger som tas ved å skrive ut folkeavstemning.

Fordi rådgivende folkeavstemninger er det eneste lovlige alternativ, har samtlige folkeavstemninger i Norge i moderne tid vært titulert som rådgivende.

Solund kommune opplevde å få sin kommuneplan i retur fra Fylkesmannen fordi han mente at 7 av kommunestyrets 15 medlemmer kunne være inhabile i forhold til spørsmålet om areal for vindkraft. Bruk av folkeavstemning er viktigst i saker hvor det er fare for at folkemeningen ikke gjenspeiles i deres valgte representanter, og i saker som er særlig viktige. Det er en sikkerhetsventil for å ivareta folkestyret. Eksempelvis var det i 1972 klart flertall i Stortinget for EF, men man valgte likevel å foreta folkeavstemning som gav et klart nei flertall.

Vindkraftparkene er et stort og delvis irreversibelt naturinngrep. Nåværende kommunestyre har utvist stor klokskap da de valgte å gjennomføre en såkalt rådgivende folkeavstemning om vindkraft.
I perioden 1970 til 2009 er avholdt 679 lokale folkeavstemninger i Norge. Jeg kjenner ikke til noen eksempler fra denne perioden på lokalt, regionalt eller nasjonalt nivå hvor det organ som har valgt å be om folkets standpunkt i en rådgivende folkeavstemning, ikke har respektert resultatet. Det kan nok ha forekommet spesielt på lokalt nivå, men det er antagelig ytterst uvanlig.

Det er på nasjonalt politisk toppnivå bred politisk enighet om at utfallet av en folkeavstemning skal respekteres, selv om den konstitusjonelt sett ikke er bindende. Riktignok har Senterpartiet ved Enoksen til Rana blad av 23.02.2004 uttalt at han ikke vil akseptere et EU ja på 50,1 %. Poenget er antagelig at man mener at EU innebærer så store endringer i det bestående at man ikke bør gå inn på det uten et tydeligere signal fra folket. Enoksen begrunner sitt standpunkt med at avgjørelsen er av en karakter som etter grunnloven vil kreve 2/3 flertall. Meg bekjent er det imidlertid ingen på nasjonalt politisk toppnivå som har uttalt at de ikke vil respektere et nei – flertall til en betydelig samfunnsendring. I Solund er det et nei flertall til en betydelig samfunnsendring som er tema.

Det er derfor forståelig at miljøvernminister Erik Solheim på NRK radio advarte kommunen mot å trosse en folkeavstemning. Begrepet «rådgivende» folkeavstemning er en ren formalitet knyttet til juridiske finesser ved vår konstitusjon, og ingen realitet. I realiteten er folkeavstemninger bindende. Når noen velger å fri oppfattes det som et seriøst tilbud om ekteskap. Når et kommunestyre som er i sin fulle rett til å avgjøre spørsmålet på egenhånd likevel inviterer folket til folkeavstemning, er det underforstått at folkets røst skal tas på alvor.

Dersom Solund kommunestyre etter å ha spurt om folkets mening velger å ignorere svaret i en så viktig og delvis irreversibel sak som etablering av vindmølleparker og støtter konsesjonssøknadene overfor NVE, skapes sensasjonell politisk historie. Sett fra utsiden vil det fremstå som en svært påfallende tilfeldighet at det skapes ny politisk skandalehistorie i en sak nettopp hvor fylkesmannen tidligere har stilt spørsmål om de folkevalgtes habilitet.

I sitt prinsipprogram for 2009-13 fastslår fremskrittspartiet: «Fremskrittspartiet ser svakheter ved vårt demokrati. Det bør derfor innføres et system der velgerne, gjennom folkeavstemninger, får direkte avgjørende beslutningsrett. Våre representanter skal alltid følge resultatet av en folkeavstemning».

Jeg forutsetter derfor at fremskrittspartiets representanter i kommunestyret uansett stemmer i tråd med resultatet i folkeavstemningen. Hvis kommunestyret velger å gi en høringsuttalelse til NVE som er i strid med resultatet i folkeavstemningen, er det et større problem for demokratiet og dermed en større politisk skandale, enn om en stortingsrepresentant eksempelvis velger å gå på nattklubb eller ikke når han er på utenlandsreise.

3. Var resultatet så jevnt at folkets røst ikke bør telle?

Stemmetallet var henholdsvis 51,6 % imot og 45,9 % for. Differansen er 5,7 %. Det er et klart resultat. I EU avstemningen i 1994 var henholdsvis 52,2 % imot og 47,8 % for. Differansen var 4,4 % som ble ansett som et knapt men likevel klart nei flertall.

Så vidt meg bekjent har kommunestyret ikke på forhånd bekjentgjort hvor stor prosentvis overvekt de krever for at folkets røst ikke skal bli annullert som «dødt løp». Det virker lite tillitvekkende om politikerne etter at valgresultatet foreligger skal fastsette grenser for sensur av folkets røst. Da vil oppstå mistanke om at politikerne setter en grense som medfører at folkets røst annulleres hvis det resultat i folkeavstemningen som kommunestyret på forhånd håpet på, ikke oppnås.

Hvis man først skulle sette krav til størrelsen på stemmeovervekten, ville det vært mer naturlig å snu på flisen. Vindmølleparker vil bety så store delvis irreversible naturinngrep i en kommune som ellers profileres sterkt på turisme og friluftsliv, at man burde kreve et særlig klart flertall for vindmøller for å være sikre på at folket ønsket en så stor endring.

4. Hvem er folket i Solund og hva mener de om vindmøller?

I Solund kommune er det ifølge renovasjonsselskapet NGIR ca. 565 private kunder. Drøyt halvparten (311) er vanlige fastboende husholdninger mens en knapp halvpart (254) er fritidsboliger. Hvis en anslår at 10% av fritidsboligene eies av personer som er bosatt i Solund og dermed hadde stemmerett i vindmøllevalget, er det ca. 229 grunneiere i Solund som ikke var meningsberettiget i folkeavstemningen.

Grunnen til at disse har valgt å skaffe seg fritidseiendom i Solund er typisk at de verdsetter kommunens spesielt gode rekreasjonskvaliteter og jomfruelige skjærgård. For disse vil vindmøller ikke være noen fordel. Ut fra formålet disse har med å være i Solund, er det høyst sannsynlig at de aller fleste av de i denne gruppen som hadde funnet det bryet verdt å stemme, ville stemme imot.

Den som tviler på det kan gå gjennom listen: «Nei til vindmøller i Solund» og vil da se at mange av de knapt 500 navnene på listen er personer som eier eller har tilknytning til fritidsboliger i Solund.
Man kan mene at personer som bor i kommunen på helårsbasis bør være mer meningsberettiget enn personer som bare er grunneiere og i Solund i sin fritid, fordi helårsboende er mer opptatt av kommunens totale tjenestetilbud og dermed lettere kan vurdere nytten av vindmølleselskapenes økonomiske løfter. Men er det rimelig at ca. 229 grunneiere er totalt uten innflytelse i et spørsmål som kan være avgjørende for om det blir vindmølleparker eller ikke og som kan gå direkte på rekreasjonskvaliteten og dermed poenget med å være grunneier i Solund?

Etter Plan- og bygningsloven har grunneiere nøyaktig samme rettigheter og dermed rettssikkerhet uavhengig av om de er bosatt i den kommune eiendommen ligger i eller ikke. Tradisjonelt sett er Høyre og framskrittspartiet kjent for å verne om grunneieres interesser. Selv om det muligens ikke er juridiske hindringer i veien for å også gi grunneiere som ikke bor i kommunen stemmerett, kan det være flere gode grunner som tilsier at man velger at bare kommunens egne innbyggere gis stemmerett i en slik folkeavstemningen. Men om kommunestyret i sin vurdering velger å se helt bort fra denne gruppen fremstår det som diskriminering. Vil kommunen være bekjent av en slik diskriminering? Kommunens troverdighet i forhold til ønsket om å øke områdets aktualitet for rekreasjon og turisme vil blant annet avhenge av hvordan man behandler de som allerede har valgt å satse store summer på å tilbringe fritid i Solund. En slik diskriminering fremstår heller ikke som særlig inkluderende.

Den stemmeberettigede delen av folket i Solund har gitt et klart nei til vindmøller. Når man hever blikket noe og også tar hensyn til den del av folket i Solund som er grunneiere men ikke stemmeberettigede, fremstår det som høyst sannsynlig at folket i Solund med et stort flertall ikke ønsker vindmøller.

5. Konklusjon

Folket i Solund har gitt et klart svar om at de ikke ønsker vindmøller. Folkeavstemningen er i tråd med vår statsforfatning juridisk sett formelt ikke bindende for kommunestyret. Like sikkert er at det er bred politisk enighet om at slike avstemninger er reelt bindende, fordi det vil være politisk skandale om man ber om folkets syn og deretter ignorerer det. Spesielt ille er det om det skapes inntrykk av at folkeavstemningen var et strategisk trekk for å oppnå sterkere legitimitet for beslutningen, og man velger å ignorere den om den gir et annet resultat enn det man ønsket da folkeavstemning ble besluttet.

Å arrangere folkeavstemning er risikabelt. Det kan ikke reverseres. Idet folkeavstemning er besluttet er «katten sluppet ut av sekken». Det er ikke sikkert at den vil inn igjen. Kommunestyret bør forholde seg til det klare resultatet som foreligger i stedet for å late som om kommunestyret fremdeles kan avgjøre spørsmålet etter eget forgodtbefinnende.

Dersom kommunen velger å gi positiv anbefaling til NVE for de tre konsesjonssøknadene selv om folket er klart imot, vil sakens underliggende fakta uansett være kjent for NVE. NVE vil måtte vurdere saken på selvstendig grunnlag, og vil trolig måtte konkludere med at kommunens anbefaling er udemokratisk og dermed ikke kan ansees som en ordinær positiv anbefaling fra en kommune.

Etter mitt syn har kommunen alt å tape på en eventuell positiv anbefaling. De risikerer å tape folkets tillit og anseelse i Solund og å oppnå herostratisk berømmelse ved å bli et av ytterst få eksempler fra nyere tid på at resultatet i en folkeavstemning har blitt ignorert. I kjølvannet av dette risikerer man at fokuset på sakens habilitetsaspekter fortsetter og at saken anvendes som argument for at kommuner bør være av en viss størrelse for å kunne forvalte på hensiktsmessig måte.

Jeg tror kommunestyret velger å ikke anbefale de tre søknadene overfor NVE og at kommunestyret dermed foretar en like klok avgjørelse som da de besluttet å iverksette folkeavstemning i saken.

Martin Søfteland
jurist

Vindkraft - eit miljøvenleg alternativ...?

Det føreligg no planar om anlegg for utbygging av vindkraft langs heile kysten vår, frå sør til nord. I Solund er vi i gang med ei folkeavrøysting som skal vere rådgjevande til kommunestyret når dei skal ta stilling til planane.

Det vert sagt at vindkraft er miljøvenleg. Når vi veit kva konsekvensar landbasert vindkraft har, er det vanskeleg å sjå at dette kan vere rett.

Kysten er motorvegen for trekkande fugl kvar haust og vår. Mange av dei planlagde anlegga vil bli liggande midt i trekkrutene til fleire ulike fugleartar. Dette gjeld også for anlegg i Solund.
Vi veit at dei fleste sjøfuglane våre slit og bestandane er i nedgang. Vi veit også at mange trekkfuglar, som blant anna stare, låvesvale, vipe og storspove er i tilbakegang. Vindkraftanlegga vil bli nok ei belastning for fleire tital fugleartar som har utfordringar nok frå før.

I fylkeskommunen sitt framlegg til regional plan for vindkraft i Sogn og Fjordane, står det å lese om biologisk mangfald;
”Med unntak av enkeltområde lengst nord i fylket, har Solund dei tettaste førekomstane av hekkande, kollisjonsutsette raudlistefuglar i Sogn og Fjordane.”

Ei vindkraftutbygging av kysten slik planane no ligg føre, vil føre med seg store konsekvensar for fleire fugleartar, både regionalt og nasjonalt.

Solund er eit særs særprega øyrike av devonsk konglomorat. Dette i seg sjølv er spesielt i nasjonal samanheng.
Landskapet er i tillegg særdeles kupert og oppreve. Ein finn ikkje maken i Noreg, truleg heller ikkje utanfor Noreg sine grenser.

Mange trur det vil vere enkelt å føre fram vegar i eit steinlandskap som Solund. Det er ikkje rett. Her er bratte fjell, dalar og skar.
Kvar meter må skytast og planerast. Skjeringane vil ofte bli svært høge og fyllingane store og skjemmande.
Her er lite vegetasjon og lausmassar. Tilbakeføring av landskapet er umogleg. Det er totalt irreversible inngrep vi talar om.

Turistar som kjem til Solund let seg fascinere, nettopp av landskapet. Mantraet er at dei aldri har sett noko liknande.

Vi veit at økoturisme er aukande. Vi veit også at rein natur fri for inngrep, minkar dag for dag.
I perioden 2003 – 2008 vart heile 96 kvadratkilometer urørd natur, heilt eller delvis utbygd berre i Sogn og Fjordane.

Naturen ikring oss vert altså stadig meir dyrebar!

Eg oppmoder alle sulingar til å bruke røysteretten sin, tenkje langsiktig og å røyste for eit livskraftig kystlandskap!

Nils Chr. Bjørgo

Vindkraftutbygging i Solund?

9. januar skal innbyggjarane i Solund gje råd korleis dei meinar at Solund skal stille seg til vindkraftutbygging i Solund. Solund kommune har gjeve ut eit informasjonshefte med fakta om dei tre konsesjonssøkte vindkraftparkane i kommunen saman med røystesetelen. Vidare har det vore helde folkemøte om desse anlegga i samband med at dei er melde til NVE, og siste møte var etter at konsesjonssøknad med konsekvensutgreiingar vart lagt ut på høyring av NVE. I tillegg til NVE var også utbyggjarane til stades på møta samt konsulentar som har vore engasjert i arbeidet med konsekvensutgreiingar.

Dette er ei stor sak for Solund med ein mengde informasjon omkring vindkraft. Det er såleis svært krevjande å oppdatere seg i sakskomplekset.

Som ventande kan vere, så er det ulike syn på ei slik sak i Solund som det er i resten av landet. Derfor er det viktig å gjere sine vurderingar ut frå dei fakta som er tilgjengelege.

Det som er heilt klart:
• Gjennom EU direktiv er Noreg pålagt å bygge ut ny fornybar energi innan 2020.
• Frå 2012 vert det innført grøne sertifikat og vi som straumkundar, slik eg tolkar det, må betale ca kr 200 inn til denne ordninga per år.
• Det er meldt og konsesjonssøkt langt fleire vindmølleparkar enn det som vil bli utbygd i denne omgang.
• Konsesjonsmyndigheitene kan såleis velje mellom dei beste prosjekta for å nå EU direktivet sitt mål.

I Solund kommune er det konsesjonssøkt tre vindkraftparkar. Det finns fordelar og ulempar ved vindkraftutbygging, også i Solund, og det er vår oppgåve å vekte desse mot einannan før me avgjer vår stemme.

Dersom utbyggarane får dei nødvendige løyver vil investeringane føre til stor aktivitet i kommunen i utbyggingsfasen, med mogelegheiter også for lokalt næringsliv. Det vil seinare gje 15 – 20 arbeidsplassar til sjølve drifta av anlegga med tillegg av ringverknadar. Investeringane vil gje årlege inntekter til Solund kommune i storleiken 12 – 15 mill kroner, noko som er ein vekst i Solund kommune sine eigne skatteinntekter med minst 75%.

I eit informasjonsskriv til innbyggarane frå ein organisasjon som kallar seg ”Nei til vindkraft i Solund” kjem det fram eit regnestykke om at Solund taper kr 400 mill. over konsesjonsperioden samanlikna med ein Mørekommune. Ikkje har eg funne tak i leiing for denne organisasjonen, og ikkje har eg funne Mørekommunen som har denne avtalen, men vonar forhandlingsutvalet i Solund tek dette med seg, slik at me kjem på same utbyttenivå som andre vindkraftkommunar med landbaserte anlegg.

Skrivet frå Nei til vindkraft i Solund tek og føre seg noko om samfunnsøkonomien i vindkraft. Det kan heilt sikkert førast ein lang debatt omkring det, men faktum er at EU-direktiv, målsetting og innføring av grøne sertifikat er vedtekne av våre sentrale myndigheitar, og kan ikkje endrast om Solund seiar ja eller nei til vindkraft korkje gjennom folkerøysting eller vedtak i kommunestyret. Eit nei i Solund kommune vil mest truleg føre til at tilsvarande vindkraftutbygging med tilhøyrande inntekter vil komme i andre kommunar.

Som leiar i Ulvegreina grunneigarlag må eg også få lov å kommentere påstanden om at 40 % av grunneigarane har bustadadresse utanfor Solund. Ved framlegging av avtalen tidleg på våren 2007, var 2 av 20 grunneigarar busette utanfor kommunen. I dag er tilhøva endra mest på grunn av arveoppgjer, og ein utflytta. Framleis er omlag 75% av grunneigarane busette i Solund. Legg ein arealet til grunn for grunneigarar busette i Solund utgjer dette mellom 85-90 %. Så det er rimeleg god lokal forankring når det gjeld arealet til Ulvegreina Vindpark.

Eg har sett lesarinnlegg i media der det vert påpeika at det er nok kraft til oss sjølve, så kvifor skal vi produsere for eksport? Ved sidan av motargument som at det, mellom anna, gjev inntekter, arbeidsplassar samt klimagevinst er dette, etter mi meining eit uheldig utgangspunkt for utvikling og nyvinning. Er dette ein logikk som vi skal nytte for all næring og aktivitet? Kva skjer om vi prøver same påstanden, men no om ein av våre tradisjonsrike næringar? ”Solund er sjølvforsynt med fisk, så kvifor produsere for eksport?” Dette er ei haldning som ville ramme oss hardt og mange arbeidsplassar innan fiskeri og havbruk ville bli borte.

I dag er dei fleste statlege arbeidsplassar i Solund strukturert bort, ved at televerket, kystverket, postverket, trygdeetat, likningsetat og politi er omorganisert.

Vi treng nye arbeidsplassar, og ikkje minst inntekter til kommunen for å oppretthalde den servicen vi er pålagt å yte våre innbyggjarar.

Det er heilt sikkert plass for både vindkraft, og auka reiseliv og anna aktivitet på det arealet vi har i Solund.

Med omsyn til vindkraft så trur eg det vil bli lenge til liknande tilbod til aktivitet og inntektsgrunnlag for Solund kommune vil komme.

Konsesjon er ikkje gjeve endå. Eit rimeleg stort fleirtal av grunneigarane er positive. Ut frå dei målingar som er føretekne er det god vindkvalitet. Det er mogeleg å få produksjonen på nett. Det står att ein uttale frå Solund kommune som no bed om eit råd. Mi vurdering er at det er grunn for Solund kommune å sluttføre forhandlingane med utbyggarane med sikte på ein god avtale for kommunen, slik at konsesjon kan tilrådast.

Møt og gi di røyst 9. januar, slik at rådet til kommunen bygger på eit breitt grunnlag frå innbyggarane i Solund.

Godt val

Steinar Krakhellen
Leiar Ulvegreina grunneigarlag
(Ynskjer å få innlegget publisert i papirutgåva til Firda innan 7.januar 2012.

Solund vindens rike...

…skal det også bli vindmøllene sitt rike også?

I Solund er det konsesjonssøkt 3 vindmølleparkar, det eine anlegget åleine vil beslaglegge bortimot halve arealet på øya med nest mest folk – Ytre Sula. Dette er Sula Kraft sitt anlegg med 39 møller. På same øy er det konsesjonssøkt eit lite anlegg på 3 møller. På hovudøya har SAE Vind konsesjonssøkt eit anlegg med 55 møller, som blant anna vil delvis beslaglegge utmarksområdet til den største garden i Solund.
Når det er kjent at Noreg produserar langt meir energi enn det er behov for, og det meste av dette er grøn energi, kvifor skal vi då øydelegge naturen med vindmøllene? Vel har vi ofra mange vassdrag i fortida, men vi må snart lære og seie stopp.

Solund kommune er i ein økonomisk vanskeleg situasjon med stadige nedskjeringar. Men er det å sette opp vindmøller redninga? I anleggsperioden på om lag 5 år vil aktiviteten vere stor og ringverknadane likeså. Kva som skjer etterpå er meir usikkert, det er førespegla 10-15 arbeidsplassar. Då kan vi rekne med ei tilflytting på kanskje 30 personar, når ein reknar med litt familie og at nokre pendlar. Dette er dersom dei 2 største anlegga vert bygde. Det er ikkje desse personane eller møllene som skaper aktiviteten. Når det kjem til stykket er vi som må gjere jobben med å skape ein god stad å bu og skape arbeidsplassar. Det er så lett å sette seg tilbakelent og vente på at møllene kjem, men møllene kjem ikkje til å gjere ein jobb for oss og langt mindre kraftselskapa. Visst vil den økonomiske situasjonen til kommunen betre seg, men vil vi selje den unike naturen vår for 10 millionar(eller 7 millionar, beredskap og fiber..) i året i 25 år? SAE Vind vil som nemnt ikkje gje oss noko som helst, for dei er her for å drive industri. Vi må også hugse på at kommunen vil miste statlege overføringar dersom prosjekta vert realisert, kor mykje veit vi vel ikkje. Kva som skjer når konsesjonsperioden er over eller ved ein konkurs er jo også usikkert.

Har vi rett til å gjere så store naturinngrep for så kortsiktig vinning? Vi har eit forvaltningsansvar oppi dette som overgår økonomisk vinning. For meg og stadig fleire andre er naturlandskapet i Solund unikt. Solund er blant anna iferd med å få eit renommé som kajakkrike og vi har opparbeida flotte turstiar. Vi står i startgropa på naturbasert turisme! Turismen vil ikkje generere like mykje pengar som vindmøller. Men med vindmølleblada stadig sveipande rundt, trur eg dei fleste turistane i kajakk eller med fjellsko vil oppleve det som ganske forstyrrande. Men det som er viktigast oppi dette er korleis vi vil ha det med vindmøllene i kvardagen. Med solrefleksar, iskast, skyggekast, roterande blad, ordinært støy og lavfrekvent støy. Dette er det vel ingen som veit, og varierar frå person til person. Møllene med sine oppstillingsplassar tek liten plass i seg sjølv, i Ytre Sula skal det lagast bortimot 1 kilometer veg for kvar mølle. I landskapet i Solund vil dette lage uopprettelege sår. Javisst kjem folk ut i naturen via vegane, men ein kjem seg ut i naturen via bilvegane som vi har no også. Eg trur ikkje det er så interessant å gå på desse vegane når det du ser er vindmøller og neste veg 200 meter lenger borte.

Eg er innflyttar, men føler meg etter 10 år, som ein suling. Eit av kriteria når eg busette meg her var at når eg har kom utanfor husdøra, så er eg i urørt natur. Det er det fortsatt og slik kjem det også til å vere. Eg har tidlegare sagt at om det kjem vindmøller så vil eg flytte, for naturen betyr så mykje for meg. Eg er ikkje sikker på om eg vil stå for det no, for samfunnet her ute på ”den nagne ø” er så mykje anna! Men noko som er heilt sikkert er at dersom det kjem vindmøller her, vil eg bruke fritida mi andre stader enn i Solund.

Anne Kristine Dyrdal
Ytre Suling og 5. kandidat Solund Senterparti
PS Eg bur og jobbar (i privat sektor) i Ytre Sula, er 31 år og har tru på ei framtid i Sula utan møller.

Har vi vore på same møte, Larsen?

Av Ole Gunnar Krakhellen, leiar Solund Høgre

John Kåre Larsen, som er Framstegspartiet sin gruppeleiar i Solund kommunestyre, hadde i Firda laurdag 12.mars eit innlegg som gav ei ”interessant” skildring av eit møte som eg trudde vi begge var på i Solund kommunestyre. Når eg har lese gjennom lesarbrevet, så er eg faktisk ikkje lenger sikker på om vi var på same møte.

Det vert antyda at Solund Høgre ikkje er interessert i at innbyggjarane skal få høve til å seie kva dei meiner om vindkraft. Det er fullstendig feil! Høgre har mellom anna hatt eit eige, ope temamøte om vindkraft i Solund, der vi inviterte alle som var interessert i dette temaet. På dette møtet var det 20-30 frammøtte. Vi hadde innleiingar frå både tilhengarar og motstandarar, men stemninga hjå fleirtalet vart oppfatta som positiv av m.a. meg. Høgre har og vore representert på dei fleste lokale folkemøta om dette temaet. Så vi lyttar meir enn gjerne til medinnbyggjarane våre! Vi er heller ikkje framande for å ta eit klart standpunkt til vindkraft i programmet vårt, slik at innbyggjarane i Solund veit kva dei har å halde seg til.

Larsen skriv at Høgre var skeptisk til folkerøystingar frå talarstolen. Det er rett. Eg meiner det er kommunestyrerepresentantane si oppgåve å setje seg inn i og gjere ei heilskapleg vurdering. Innspel frå innbyggjarane i Solund ligg sjølvsagt inne i denne vurderinga. I debatten var Høgre skeptisk til om ein ville få gjennomført ei slik folkerøysting på ein god måte. Då Høgre stilte spørsmål om dette, fekk vi ein replikk frå John Kåre Larsen – som heller ville dra parallellane attende til folkerøystingane i 1905. Viss det skulle vere tvil, så er eg ikkje motstander av 1905-folkerøystingane, og metodemessig var det ikkje vanskelege avrøystingar sidan det var JA/NEI-spørsmål.

Kommunestyret fekk opplyst i sakspapira at det berre er ein kommune som har gjennomført ei folkerøysting om vindkraft, nemleg Frøya i Trøndelag, medan Austevoll i Hordaland hadde gjennomført ei spørjeundersøking. I Frøya var det spørsmål om ja eller nei til vindkraft. I kommunestyret var Høgre oppteken av korleis vi i ei folkerøysting skulle takle faktumet at det er i tre ulike område det er planar for vindkraft, samt at det er mange andre ting som kunne spele inn på folk sine meiningar om vindkraft. Nokon er kanskje for vindkraftparkar med kabling, men mot dersom linjene kjem i master. Vil ein kanskje ha mindre omfang av dei føreslegne parkane, eller er ein heilt mot uansett? Osv. Dette samansette biletet er vanskeleg å få fram i ei folkerøysting. Ei spørjeundersøking utarbeidd av folk som KAN metodeteknikk/-faget for folkerøysting ville kunne gje oss eit oppsett som ville dekke ein mykje større del av problematikken enn kva ei JA/NEI-avrøysting ville få fram.

Difor er det viktig å ta med kva Høgre gjorde framlegg om i denne saka, det held ikkje å referere halvparten av røynda. Vi understreka også at vi ynskte å høyre på innbyggjarane. Her er difor Høgre sitt alternative framlegg:

1. Det vert gjennomført ei spørreundersøking i staden for folkeavstemming.
2. Ein vil nytte ein profesjonell aktør til utarbeiding og gjennomføring av undersøkinga.
3. Kommunen går i forhandlingar med utbyggjarane om å få finansiert undersøkinga.

Høgre bad om ei prøverøysting på dette framlegget, men det fekk berre Høgre sine to røyster. Difor trekte Høgre framlegget og stemde faktisk for folkeavrøysting. Dette kom ikkje fram i Larsen sitt innlegg.

Vi meinte at vi kunne fått betre oversikt over innbyggjarane sine meiningar med dette framlegget, men når det ikkje var stemning for det, trekte vi framlegget. Vi gjorde så framlegg om at folkerøystinga skulle gjennomførast med hjelp frå ein profesjonell aktør. Dette for å redusere dei problema som vi ser med korleis røystinga skal utformast. Dette framlegget vart vedteke mot ei røyst frå AP.

I ein kommune, også om den liten, er det rett å vere bevisst på eventuelle dobbeltroller. Høgre har m.a. søkt råd hos fylkeskommunen på inhabilitet. Vi ser no at dette truleg kjem opp att på nytt. Då får vi handsame sakene samvitsfullt som før. Spørsmål om inhabilitet har ikkje alltid bastante svar, men Fylkesmannen sine synspunkt gjeld heilt klart. Men likevel er det lite fruktbart å nærast ”kaste skit på” politiske meiningsmotstandarar, slik som Larsen langt på veg gjorde i sitt lesarbrev. Slik vi ser det, bør ein ha som utgangspunkt at alle i Solund kommunestyre, også eins meiningsmotstandarar, vil det beste for kommunen. Så får vi tåle at det kan vere usemje om vegen framover. Eg reagerer på FrP sin måte å framstille kva som har skjedd i kommunestyret. Høgre ynskjer gjerne synspunkt frå medinnbyggjarar i kommunen. Vi vert ofte kontakta med idear, og vi ber ofte om innspel.

Larsen har erfaring som ordførar, og bør kanskje tenke på at han til neste kommunestyremøte bør lytte betre, og tenkje gjennom korleis han framstiller det som har skjedd. Viss FrP ynskjer å konkurrere om ordførarvervet i Solund må dei tenke over korleis ein skal vere samlande og representativ for kommunestyret. Når ein referer til ei sak bør heile sanninga leggast fram. Vedtaket om folkerøysting om vindkraft var nemleg samrøystes!