Viser arkivet for stikkord verdiskapingsplanen

Kva betyr eit fylkesting frå eller til?

For utviklinga av fylket vårt spelar eit fylkesting frå eller til lita rolle.
For litt sidan kom det til eit ordskifte i media om det var rett eller rangt av fylkeskommunen å avlyse fylkestinget i april. Slik eg ser det har det lite å bety for utviklinga av fylket om aprilmøtet blir annullert. Å halde fylkesting utan viktige, konkrete saker til vedtak, men meir som ein temadag, berre for å sette noko på agendaen, vil vere sløsing både med tid og pengar. Det betyr neppe at det ikkje finst saker å drøfte i tinget.
Men politikarar og byråkratar har då jammen meir enn nok av møteplassar der dei møter andre grupperingar og kan drøfte problemstillingar og utfordringar som fylket strir med, eller det store mulegheitsbiletet som finst. Det blir då også gjort. Det som derimot spelar ei rolle er kva fylkespolitikarane våre kjem fram til under dei tingseta dei faktisk deltek på, og kva dei gjer mellom desse tingseta av oppfølging. At dei får kvittert ut sakene som betyr noko for utviklinga av fylket i raskt tempo. Truleg er grendetenkinga i fylkestinget det største problemet, men det er ei heilt anna sak.
På grunn av dei mange møta gjennom heile året jobbar fleire av oss difor hardt for å redusere/samordne fleire av møta og konferansane for at så vel næringslivsfolk, politikarar og andre skal kunne rekke over alt. Eg trur at vi på denne måten også kan ha håp om å dra fleire av fylkespolitikarane med på andre arenaer der dei verkeleg kan få påfyll og viktig kunnskap.
NHO Sogn og Fjordane har registrert at det er altfor få fylkespolitikarar som stiller på dei årlege næringskonferansane der det blir tatt opp viktige tema som har mykje å seie for Sogn og Fjordane si utvikling. Hugs at tilrettelegging for næringsverksemd er den viktigaste jobben ein politikar kan gjere for å skape folketalsvekst og anna aktivitet. Det er også ei kjensgjerning at vi ser fram til ei langt større medieinteresse for desse viktige møteplassane. Då vil lesarane og lyttarane som ikkje har høve til å delta, men som kan ha stor interesse for og nytte av temaet, få tilgang på viktig informasjon.
NHO Sogn og Fjordane sin årskonferanse går av stabelen i Sogndal same dagen som apriltinget skulle haldast, den 10. april. Her har altså alle fylkespolitikarane, media og andre som no står fram og etterlyser eit matnyttig møte denne dagen ein sjanse til å få påfyllet sitt, faktisk eit svært aktuelt påfyll. Årets tema er nemleg “Læringslivet”, der det vil bli sett søkjelys på alt frå tidleg innsats for å hindre fråfall i skulen, høgskulestrukturen i landet, rekruttering og unge bedriftsleiarar. (nho.no/sognogfjordane)
Og verken politikarar, media eller andre skal vere redde for at nivået vil bli for lågt. På føredragslista har vi i år bl.a. NHOs administrerande direktør Kristin Skogen Lund, professor Mari Rege, adm.dir. i Westcon Yards Arne Birkeland, leiar i Norsk studentorganisasjon Ola Magnussen Rydje, partner i First House, Bjarne Haakon Hanssen, samt lærlingar og unge bedriftsleiarar frå fylket. På programmet står også representantar frå dei ulike ingeniørutdanningane i fylket vårt, samt Fagskulen og UWC. Alle vil dei fortelje om kva nytte nærings- og samfunnslivet i fylket vil ha av deira studentar. Bjarne Haakon Hanssen vil snakke om kva nytte leiarar i privat og offentleg sektor i fylket kan ha av ekstern hjelp til påverking for å nå fram til sentralmakta.
Det er også viktig å presisere at dette er ein møteplass som både det private næringslivet og offentlege instansar er med på å få i stand. Den solide partnarskapen som utgjer samspelet med NHO Sogn og Fjordane består av Sogn og Fjordane Fylkeskommune, NAV, Innovasjon Norge, Framtidsfylket, Ungt Entreprenørskap, Westcon Group AS og Sparebanken Vest.
Det er også verd å nemne at vi i år har samla fleire aktivitetar innan både privat- og offentleg sektor opp til NHO Sogn og Fjordane sin Årskonferanse den 10. april i Sogndal. Dette nettopp for å redusere møter og konferansar spreidde utover heile våren. Det har vi lukkast med. Verdiskapingsplanen vil bli presentert og drøfta den 9. april, og fleire har valt å legge styremøta sine til denne dagen, bl.a. Opplæringskontoret for prosessfag i fylket (PRO). Den 11. april har NAV Eures sitt arrangement som omhandlar rekruttering av arbeidskraft frå EØS-området. Med dette vil politikarar, skulefolk, næringslivsfolk, media og andre interesserte kunne få rikeleg med sjansar til å lære og drøfte viktige problemstillingar både den 9., 10. og 11. april. Ei fagleg god erstatning for eit fylkesting, meiner eg.
Det er altså ikkje noko som helst problem for verken politikarar eller andre som er opptatt av nærings- og samfunnsliv i Sogn og Fjordane å få fylt den 10. april (eller 9. og 11. april) med nyttig innhald. Ja, eg vil seie det så sterkt at alternativet eg her har kome med kanskje er langt betre enn mykje av det som har kome fram i avisdebatten så langt. Fråfallet i skulen, feil skuleval, kompetanse, rekruttering av kvalifisert arbeidskraft frå inn- og utland og korleis stimulere til at fleire unge flyttar til fylket og gjerne blir bedriftsleiarar/-etablerarar, er faktisk noko av det som samtida bør vere mest opptatt av. Det trur eg at både næringslivet og politikarane våre på fylkestinget er samde i. Den 10. april set vi altså søkjelyset på den reelle framtida for fylket vårt, og dei som skal skape den; dei som er unge i dag.

Av Jan Atle Stang, regiondirektør NHO Sogn og Fjordane

Med søkjelys på verdiskaping

Verdiskapingsplanen for fylket som no er ute på høyring blir av redaktøren i Firda samanlikna med ein lottokupong.
Svaret på denne karakteristikken kunne godt vere at sjansen for å vinne i Lotto er liten, men om ein vinn er vinsten ofte svært stor. Og som vi veit er lottomillionærar ikkje heilt som andre millionærar. Slik sett blir det, i tilfelle vinst, ikkje store endringane. Vi har jo lenge marknadsført oss som annleisfylket; noko som for oss er svært lite positivt!.
Saman med fleire andre organisasjonar, institusjonar, lag og foreiningar, representantar frå fylke og stat, og frå næringslivet, har NHO Sogn og Fjordane bidrege til det dokumentet som no er ute på høyring og som utgjer Verdiskapingsplanen for Sogn og Fjordane 2014-2025. Mange dyktige folk, frå ulike stillingsnivå i offentleg, privat og frivillig sektor, har brukt tid på å drøfte kva som burde komme med i planen og kva som skal til for at vi skal få den vekst og utvikling i fylket som dei aller fleste ønskjer.
Kall gjerne måten arbeidet er gjennomført på for lottometoden og resultatet for lottokupong. Men planen slik den ligg ute på høyring og slik den blir lagt fram til politisk handsamast er i alle høve meisla ut etter beste skjønn av folk som har gjort sitt beste nettopp for å skape verdiskaping.
Firdaredaktøren meiner at planutkastet har eit realistisk syn på kva utfordringar fylket har, men at medisinen som blir skriven ut for å løyse utfordringane er bygd på ønskjetenking. Kanskje er det slik at det er lettare å sette fingeren på utfordringane enn på løysingane. På same måten som det er lettare å seie at ein er usamd med det som kjem fram i planutkastet enn å seie kva som burde vore gjort annleis.
Eitt av NHO Sogn og Fjordane sine bidrag i denne prosessen har bl.a. vore å jobbe for at dei indarlege ønskja ikkje skulle skugge over empirien. Altså at vi måtte vere realistiske i planarbeidet. Eit anna mantra frå vår side har heile tida vore å passe på at dei “gamle” næringane ikkje blei sette på båsen til fordel for dei nye og gjerne meir “sexy” næringane. Difor er vi veldig komfortable med at hovudlinja ein skal jobbe etter omfattar område som fornybar energi, olje/gass, sjømat, reiseliv og landbruk; saman med kunnskaps- og nyskapingsnæringar. Tanken er at dei “gamle” næringsområda, tufta på våre naturgitte, komparative fordeler, har mykje vekst- og innovasjonskraft å hente ved auka samhandling med kunnskaps- og nyskapingsmiljøa. Forskar- og høgskulemiljøet i fylket spelar sjølvsagt ei sentral rolle i denne utviklinga. Ikkje minst om desse blir kopla saman i klynger, ja, gjerne konsortium.
Dette har i alle fall vore tanken, så attstår sjølvsagt jobben med å legge forholda til rette for at så kan skje. Her trengst det samspel; at vi halar og dreg i same enden av tauet, og det trengst mot og reell vilje til vekst. Med i dette arbeidet trengst både det offentlege tenesteapparatet som ofte styrer rammer og tempo i prosessane, og det private næringslivet som skal skape mykje av dei økonomiske verdiane som skal gi brød på bordet til folk.
Så, kvifor har vi i det heile vektlagt det mange, ikkje minst Firdaredaktøren, ser på som lite arbeidsintensive næringar og trur at desse vil fremje ny vekst og utvikling i fylket; ja, til og med generere hundrevis av nye arbeidsplassar? Det enkle svaret er at vi må ta utgangspunktet i det vi kan og utvikle desse ved hjelp av ny kunnskap og kompetanse. Det er nemleg ikkje slik at alt krutet er funne opp innan verken energi, havbruk/landbruk eller olje/gass. Verda skrik nemleg etter meir kunnskap på desse områda, ikkje minst av omsyn til miljø og berekraft, og dersom vi då kan utvikle ny kunnskapen med basis i desse næringane her heime, vil den generere mange nye og etterspurde arbeidsplassar.
Vi skal passe oss for å ikkje sjå skogen for berre tre, som det heiter. Vi skal altså passe oss for å tru at alt det vi har, dei for oss kjende næringane, ikkje lenger har mål og meining for oss og andre. Ein skal hugse på at produkt frå leverandørindustrien og fagfolka våre innan t.d. petroleums- og teknologinæringane er av Norges viktigaste “eksportartiklar”. Er vi “svoltne nok” på vekst ut utvikling her heime, og blir rammevilkåra frå det offentlege optimalisert, kan vi bruke langt meir av denne kompetansen til å utvikle og produsere etterspurde produkt i eige fylke. Vi ser dette eksemplifisert gjennom alle doktorane som jobbar for Hydro i Årdal, og noko liknande kan vi få til innan andre næringar også, dersom vi har trua, motet og viljen.
Eg vil også minne Firdaredaktøren, eller den som skreiv leiarartikkelen i laurdagsavisa, om at det er skapt og kan skapast endå meir ringverknader og arbeidsplassvekst av havbruk og landbruk. Og potensialet er stort når det gjeld vind, dersom ein får augo opp for at satsingar på fornybar energi er avgjerande i kampen mot klimaendringar. Alle desse næringane er dessutan langt meir arbeidsintensive enn det leiarskribenten i Firda ser ut til å kjenne til. Vi snakkar trass alt ikkje om ein einsleg lakseoppdrettar, bonde eller ein vindmøllevaktmeister. Vi snakkar om heile verdikjedar; røktar/bonde, fôrprodusentar, transport, sal, veterinær og ikkje minst næringsmiddelindustrien som både tek seg av fisk, kjøt, mjølk, bær og frukt.
Ein skal heller ikkje kimse av dei store verdiane og arbeidsplassane som vil skapt i t.d. anleggsbransjen ved utbygging av meir fornybar energi. Det ser også ut til at det er grunn for å nemne at målet på verdiskaping ikkje eine og aleine handlar om tal arbeidsplassar i ei verksemd. Kor mange kroner verksemda tener er ein vel så viktig variabel, ikkje minst for å sikre og utvikle verksemda.
I utgangspunktet var det dette som gav motivasjon for NHO Sogn og Fjordane til å delta i planarbeidet over mange månader. Slik eg ser det har vi, saman med gode og konstruktive samarbeidspartnarar, vore med på å legge eit bra grunnlag for verdiskaping i fylket. Men skal det bli optimale resultat må alle gode krefter kjenne si besøkstid, både i det offentlege og i det private. Resultata kjen ikkje av seg sjølv uansett kor gode planer ein har. Slik eg ser det skal planen vere, svært grovkorna sagt, ein motivator og vegvisar så vel for næringslivet som for byråkrati og FoU-miljøa. Det meiner eg den langt på veg har blitt.

Av Jan Atle Stang, regiondirektør NHO Sogn og Fjordane