Viser arkivet for stikkord vgs

Mediaelevar har krav på overgangsordning

Frå og med neste skuleår vert Sogn og Fjordane fylke truleg åleine i landet om å ikkje tilby studieplassar innan vg3 Medium og kommunikasjon. Resultatet er utvilsamt at elevane frå Sogn og Fjordane får eit langt dårlegare utgangspunkt enn medieelevar frå resten av landet når dei skal inn på høgare medieutdanning.

Les heile innlegget her!

Framtidsfylket, eit glansbilete?

Sogn og Fjordane, fylket mitt og heimstaden min. Sjølv om eg bur og betalar skatt til eit fogderi i aust, er det likevel fjordfylket eg ser på som heimstaden min. Eg blir stolt når eg les at Sogn og Fjordane til stadigheit er det mest gåvmilde fylket under TV-aksjonen, kry blir eg når nokon seier; «skulle ønske jeg også hadde en dialekt», men trist blir eg – når eg ser heimstaden min blir riven sund i debatten om skulebruksplanane.

Eg har alltid lagt verdi i å opptre sakleg, forme meiningar på grunnlag av fakta og vurdere eit tema frå fleire vinklar – slik at rettferd kan nåast og objektive slutingar kan takast. Dette forventar eg òg frå dei folkevalde. Med det lagt til grunn forstår eg kvifor denne debatten er så full av kjensler. Kven vil ikkje behalde skulen sin, elevane, tilbodet og arbeidsplassane? Ei sak lyt likevel behandlast ut frå fakta og ei objektiv vurdering – ikkje meiningar farga av subjektivitet og lokalpolitikk. Folk flest forstår dette, og vil godta slutningar som er grunna i fakta og tal.

Les meir…

Hestehandlartid

Mykje tyder på at det føregår eit spel bak i dei politiske korridorane i samband med vedtak av ny skulebruksplan 12. juni. Vegar Volle, journalist i Ytre Sogn, som var tilstade på møtet i fylkesutvalet 7. juni. Fann enkelte ting der så merkverdig at han har teke det opp i ein eigen kommentar i Ytre Sogn 11. juni. Under tittelen «Er det noko dei ikkje seier?». Her nemner han mellom anna flytting av frisørfag frå Høyanger til Eid. Som så mange andre i Høyanger, stiller han spørsmål ved logikken bak dette forslaget. Eller som Kjell Erik Olsen i eit lesarinnlegg same dag formulerer det. «Er det mulig å spare pengar ved å bruke meir?» Kan det vere noko anna som ligg bak? Her luktar det hestehandel lang veg.

Eg vil ikkje her gje meg ut på spekulasjonar om kva som kan ligge bak. Som historikar likar eg best å halde meg til fakta. Så får ein sjå nærmare på det når det endelege vedtaket er gjort. Kanskje det da kjem fram meir haldefast informasjon.

Hestehandel om undervisingstilbodet ved dei ulike vidaregåande skulane i fylket vårt er ikkje noko ny øving. For Høyanger vgs sin del hendte det mykje i åra 1998 til 2005. I tråd med «Strukturplan for vidaregåande opplæring 1998-2000» fekk Høyanger vgs utvida tilbodet i Formgjevingsfag (i dag kalla Design og handtverk) i frå skuleåret 1998/99. Frisørfaget, som alt var eit godt etablert fag ved skulen sidan 1969, var no plassert innunder denne fagparaplyen. No kom det andre fag i tillegg. Fylket satsa på dette tidspunktet å ha formgjevingsfaget ved to skular. I tillegg til Høyanger var dette eit sentralt fag ved den no føreslegne nedlagde vidaregåande skulen på Vassenden i Jølster.

Dette vart eit populært fag som trekte fleire søkarar. Det vart på kort tid bygd opp eit fagmiljø i Høyanger, og skulen fekk fleire bein å stå på. Men det var andre skular som ønskte å satse på dette faget. I Nordfjord prøvde Eid vgs å få i gang eit slikt tilbod. I indre Sogn gjorde Luster vgs det same. Hovudutvalet for utdanning heldt i første omgang igjen. Men Eid og Luster gav seg ikkje. Frå 2001 fekk Eid vgs tilbod om Formgjevingsfag, året etter vann også Luster vgs fram. No hadde fire skular i fylket tilbod om Formgjevingsfag. Retningslinjene i strukturplanen var brotne, og resultatet vart overkapasitet. Noko måtte gjerast.

Leiar i Hovudutval for opplæring, jølstringen Knut M. Olsen frå Sp, såg nok dette problemet. I utgangspunktet hadde fylkesdirektøren tilrådd å vidareføre tilbodet for Formgjevingsfag til skuleåret 01/02 for Høyanger vgs. Men på møtet i Hovudutval for opplæring 29.11.2000 kom det forslag frå Olsen på vegne av SP, Høgre, Venstre og KrF om å flytte VK I og VK II teikning/form/farge frå Høyanger til Jølster. Forslaget vart vedteke med 6 mot 3 stemmer. Dette var første steget i ein prosess som enda opp med at Høyanger vgs i frå 2005 sat igjen med ein grunnkursklasse i Formgjeving (Vg 1 Design og handtverk) og VK 1 Frisørfag (Vg 2 Frisørfag).

Dette er fakta som ein kan lese seg fram til i sakspapira frå ulike møter og frå det som er referert i avisene frå denne prosessen. Dette kjeldematerialet nytta eg i «Høyanger vgs 1933-2008», som vart utgjeve i samband med Høyanger vgs sitt 75 årsjubileum. Kva som skjedde i korridorane den gong hadde eg liten kontroll på. Dette vart det diverre ikkje tid til å gå meir i djupna på ved det høvet. Dette er eit interessant tema som ein historikar eller journalist med betre innsikt i fylkespolitikken enn meg kan ta tak. I den samanheng er den pågåande prosessen med skulebruksplan for vidaregåande opplæring i Sogn og Fjordane særs interessant, og burde i seg sjølv vere nok til ei eiga bok.

I denne omgang får vi håpe at fylkespolitikarane kjem over i reint trav og satsar på våre hestar. Les Vg1 Helse- og oppvekstfag, Vg2 Ambulansefagarbeidar og Vg2 Frisør i Høyanger. Dette er viktig for at Høyanger vgs også i framtida skal stå fram som ein livskraftig skule.

Framtidsfylket: Ein terrorbalanse?

Eg har alltid hatt stor tru på fylket Sogn og Fjordane. Eg veit at dette er eit lite, rart og usakeleg krangleferdig fylke, men samstundes er det eit fylke der trivselen er høg, folkehelsa er god og der den vidaregåande utdanninga er av dei beste i landet. Og eg må innrømme at eg har ein litt pussig men veldig sterk kjærleik for mangfaldet ein finn i dette vesle fylket: Dialektane, folkemusikken og folkelynnet har vore ulikt i dei ulike fjordane og bygdene i lang tid.

Difor riv det i hjarte å sjå at dette mangfaldet vert brukt som brekkstong til å rive dette fine fylket i frå kvarandre. Skulebruksplana om den vidaregåande opplæringa i fylket er ei vond og vanskeleg sak, som kjem til å råke mange. Men er det ikkje sånn at elevane sine ønskjer som skal telje mest? Eg høyrde fylkestingpolitikkarane snakke om elevane sin valfridom før valet. Nokre (Heisann, Framstegpartiet!) hadde nokre vage planar om at “dei skulane som fekk flest søkarar skulle få bestå”… Ei logisk slutting utifrå denne tankegongen ville vore å styrkje dei skulane som har best resultat og høg trivsel mellom elevane. So kvifor høyres det no ut som det viktigaste er at dei ulike fogderia skal få kvar sin del?

Fogderia. Nordfjord, Sunnfjord og Sogn. Dette var skatteinnkrevingsområder for ulike futar på slutten av 1600talet, og ein ser den dag i dag at dei har ulike dialektmerker og springartakt… Fine ting dette, men skal desse skilja verkeleg vere hovudpoenget i skuledebatten anno 2013? Skal variasjonar i springartakt vege meir enn kvaliteten på utdanninga vi gjev framtidige Sogn-og Fjordingar? Det verkar nemleg for å vere slik hjå enkelte av dei som har (litt for mykje) makt her i fylket.

Eg brenn særleg for Firda Vidaregåande Skule. Somme vil påstå at det er fordi eg er gløppar, men den gong ei: Eg brenn for Firda VGS fordi denne skulen er ein av dei få tinga som gjev fylket einskap. Dette er ei boble av sameksistens, mangfald og kjærleik i eit elles stundom kaldt og splittande fylke. Her har ein elevar frå alle dei 26 kommunane i fylket som utfaldar seg saman i drama, musikk, realfag, idrett og mediafag, for å nemne noko. Ein skule med mange hybelbuarar som trivs og som vert teke vare på av skulen. Ein skule som er meir enn ein skule, ein stad du som elev vert eit betre menneskje. Ein skule fylket burde vore stolt av; med gode elevresultat og høge søkjartal er Firda VGS ein skule som særleg Framstegsparitet burde halde tett til bringa. Elevane sjølve skulle bestemme, var ikkje det slik?

Men når Trude Brosvik i fylkesutvalet går inn for å halde på Media og kommunikasjon på Firda VGS, linja som er særleg kjend for Q- filmfestivalen og som passar som hand i hanske med dei andre faga på skulen , vert ho avfeia av Nils P. Støyva . Å gjere noko sånt vil nemleg vere" eit brot på den terrorbalansen som eksisterar mellom fogderia“. Alle skal kutte like mykje, same kor mykje kvalitet ein mister på vegen.

Terrorbalanse. Smak på ordet. Terrorbalanse. Det smakar av stammekrigar, død, blod og umenneskeleg pine. Er det verkeleg slik vi vil bygge framtida for fylket vårt? Framtidsfylket? På ein terrorballanse? Mellom ulike dialektområder?! Sukk hjarte, men brest ei! For det er endå tid for politikkarane å snu: Dei kan bygge framtida på kvalitet og ikkje på ein svak terrorbalanse. Ei god byrjing på denne haldingsendringa er då å behald Media og kommunikasjon på Firda Vidaregåande skule!

Endring og samarbeid

Dersom studieretning Media og kommunikasjon (MK) i framtida får same fag- og timefordeling som Idrettsfag og Musikk, Dans og Drama (MDD): Vil det då ikkje bli lettare for desse 3 studieretningane å samarbeide? Og feil å skilje desse studieretningane ved ein skule der dei i dag samarbeider svært godt?

Les meir…

Betre mediefag i Førde

På leiarplass i Firda Tidend fredag 31. mai vert det påstått at programfaget medium og kommunikasjon (MK) går ei usikker framtid i møte på Hafstad vgs. Dette er ein heilt feil påstand, utan hald i verkelegheita.

Firda Tidend-redaktør Bjørn Grov skriv at medielina «i Førde skal alt byggast opp frå null på ein sprengt skule». Dette er ei meining som tidlegare har vorte omtalt m.a. på debattsidene i Firda, då i regi av tilsette på Firda vgs. Dette er i beste fall feil, og i verste fall eit forsøk på å undergrave den kompetansen medielærarane som har sagt seg villige til å bli flytta dit, sit inne med.

Fagmiljøet som alt er etablert i Sunnfjord i form av MK på avdeling Jølster, har mange og sterke relasjonar med næringsliv, organisasjonar og andre aktørar i Førde – der mange av fylkets aller største mediebedrifter har sin base. I tillegg har lokallaget av Utdanningsforbundet i Førde jobba tett med å legge til rette for ein best mogleg flytting av fag frå avd. Jølster til Førde-skulane.

Hafstad vgs., der MK i Førde ligg plassert i planane til fylkesutvalet, har faget Medie- og informasjonskunnskap (MIK). MK og MIK har mykje til felles, noko som vil tilføre nye impulsar og eit større fagmiljø. Avgjerda med å støtte ei flytting frå avd. Jølster til Førde er ikkje tilfeldig. Vi har vore på Hafstad, vi har snakka med lærarar og sett på lokale. Vi veit at medielinja der vil gje elevane eit om mogleg betre tilbod enn i dag.

Hafstad vgs. er heller ikkje sprengd, og har ikkje vore det i nokon av modellane som har vore i spel. Med det noverande forslaget frå utvalet, der Hafstad har gått ned frå fem til fire parallellar studiespesialiserande og frå to til ein påbyggsklassar, har skulen veldig god plass med fleire ledige klasserom, sjølv med MK med to parallellar.

Les heile innlegget her!

Smertefulle skuleoffer og kritisk journalistikk

Når dei vidaregåande skulane i Førde skal få auka klassetal og _ åleine_ fleire elevar enn både Nordfjord og Sogn; Har Førde og Sunnfjord då gjort «smertefulle offer» og kan stille knallharde krav om nedbygging av Nordfjordskulane, slik Sunnfjord- og spesielt Førde-politikarane har gjort i Firda og andre media siste tida?

Les meir…

Framtidsfylket

Samfunnet vi lever i er eit resultat av politiske vedtak, ikkje naturlover eller noko anna «automatisk utvikling».
Eg bur på Lavikdalen i Høyanger kommune, vi har tre born som vi som foreldre i hovudsak vil oppdra til å bli gode framtidige samfunnsborgarar. I kraft av å vere foreldre, ser eg føre meg mange år med dugnadsinnsats i lokalsamfunnet vårt. For at vi skal trivast her vi er, og gjerne for at borna våre skal ha lyst å komme heim, slik vi gjorde.
Som lærar ved Hyllestad skule, er eg og med på å utdanne vår framtidige generasjon. Vi jobbar dagleg for å skape lokal forankring og sjå moglegheiter på heimplassen. Gjennom jobben ser eg at alle kan, berre omgjevnadane ser deg, og gjev deg spelerommet du treng. Det gjer ein i større grad i ei mindre elevgruppe enn i ei stor. Men alle kan óg falle av lasset, dersom ingen ser. Difor treng vi også dei små vidaregåande skulane!
I ein del av alt dette som vi skal sørge for, er det viktigaste for oss at borna våre vert sjølvstendige vaksne, er rusta til å ta gode val i livet og som kan takle dersom ting ikkje går på skinner. Det er ikkje like enkelt om ein sit langt vekke frå alle som kjenner deg, i alle fall ikkje om ein er 15 år og usikker på det meste. Då er det trass alt godt å vite både for eleven og foreldra at uansett så er kanskje ikkje mor og far lenger vekke enn ein telefon og ein times tid i bil. Det er tryggleiken vi treng for at vi kan bu her, på ein plass nesten ingen andre vil bu.
I klassen min frå Lavik skule, bur nesten alle 18 i Sogn og Fjordane. I klassen min frå Høyanger vgs bur også brorparten av oss 28 elevane i Framtidsfylket. For oss er det Sogn og Fjordane. Kvifor? Vi har vore ute, og komme heim. Etablert oss med heim, jobb og familie. Vi er sjukepleiarar, lærarar, sosionomar, ingeniørar, fagarbeidarar innan handel, helse, born og unge, industri og anlegg med meir. Alt fylket vårt ropar etter. Vi yter arbeidskraft og skatteinntekter, får born og held aktiviteten opp i små bygder rundt om. Men vi krev óg det som er viktig for oss tilbake. Barnehagar og skular står øvst på lista.
Det fylkespolitikarane no må innsjå er at samfunnsutviklinga viser at vi ikkje er stadbundne lenger. Det er ikkje lenger slik at «har vi først fått dei heim, så blir dei her». Er vi ikkje nøgde med det vi får att i forhold til det vi bidreg med, ja så flyttar vi berre til ein annan plass.
Politikk handlar om fordeling av økonomiske goder til fordel for eit samfunn som fleirtalet ønskjer. Nokre vedtak kan vere med å fremje lokal utvikling, medan andre kan verke motsett. Eg trur at vedtaket som no skal fattast, kan ramme hardare enn somme ser ut til å ville tru eller innsjå. Skal ein alltid tenkje økonomi og budsjett? Mange politikarar og byråkratar burde løfte hovudet opp frå budsjett og kalkylar, og lette blikket ut på menneska som bur her. Fungerer ikkje folket, fungerer heller ikkje økonomien.
Sjå føre dykk samfunnet som eit spel eller ein leik. Skulebruksplanen skal vedtakast, økonomien må kuttast, koste kva det koste vil. Dei som leier leiken no, er fylkespolitikarane. Alle er med og seier noko om korleis ein vil ha det, om kvifor vi har valt å bu her. Engasjementet er enormt. Ein prøver seie noko om kva som skjer dersom det spesielle og unike med annleisfylket vert rasert. Ein kjem ikkje heim att, for det gode som ein vil heim att til ikkje er som det var. Kva er vel vitsen med å leie ein leik ingen vil vere med på? Eller spele eit spel hovudbrikkene ikkje gidd delta i lenger.
Dette er ikkje ein leik eller eit spel. Det er framtida, og livet til folk. Folk ser seg om etter andre plassar å bruke ressursane sine. Misnøgde innbyggarar fører ingen stad hen, og så visst ikkje utvikling.
Då kan ein sitje der, med kalkylane sine og konstatere at folketalet gjekk ned, -som ein vedtok det skulle gjere. Ein kan i alle fall spare seg for kampanjar som «Kom heim» og «Framtidsfylket», og visjonere for alle moglegheitene ein har i «annleisfylket Sogn og Fjordane». Eller var det på eit anna budsjett…?

Eirin Borlaug
Mor/lærar/Høyanger Sp

Fogderi, flagg og fylke

Korleis ser fogderiflagga og riksvåpena til Nordfjord, Sunnfjord og Sogn ut? Kva heiter dei store fjellkjedane som skil desse småkongedømma? Kor høge er tollsatsane på eksport og import av elevar mellom desse småstatane?

Les meir…

Firda fortener ei medielinje, og medielinja fortener Firda.

1MKA er sjølvsagt veldig imot at Firda vgs mister nokon av linjene som er foreslått, men vi vil sei vår meining om Medium og kommunikasjonslinja, med tanke på at vi er elevar der.

Vi meiner det er naivt av fylkeskommuna å tru at det går an å flytte ei linje som Medium og kommunikasjon frå ein skule som Firda, til ein heilt ny plass. At dei trur at det er så lett å bygge opp eit nytt miljø på ein plass der det ikkje har vore Medium og kommunikasjon tidlegare, er rett og slett sjokkerande.

På Firda samarbeidar Medium og kommunikasjon flittig med andre kreative linjer som Musikk, dans og drama. Og ut ifrå dette har vi fått erfaring og kompetanse innan film, foto, lyd, grafisk design og journalistikk. Berre dette året har vi laga plakatar, gjort fotooppdrag og hatt fleirkameraproduksjon, alt i samarbeid med linjene nemnt ovanfor. På Firda har vi ein unik moglegheit til å vere igjen etter skulen og jobbe. Vil Hafstad oppretthalde dette viktige tilbodet? På Firda er det eit tett samhald mellom linjene, og skulen blir ikkje det same utan dette. For Firda, det er meir enn ein skule.

Hybellivet kan vere utfordrande for ungdommar, og ikkje minst foreldre som «sender vekk» borna sine. For desse foreldra er det viktig å vite at ungane er trygge, og at dei har eit godt miljø å utvikle seg i.
Heilt sidan 1922 har Firda vore gymnas, og heilt sidan 1922 har ungdommar budd på hybel på Sandane. Då det er jo klart at heile bygda har erfaring med dette.
Sandane er lite, men sentralt. Det er passeleg med innbyggjarar og det er passeleg størrelse for ungdommar å vekse opp og bu i slutten av tenåringstida. Trygge omgjevnadar skapar eit godt læringsmiljø.

Elevane som går på Firda er ikkje vaksne, men det å bu heimanfrå gjere elevane meir vaksne og sjølvstendige enn andre jamnaldrande. Ein tar meir ansvar for å gjere skulearbeidet sjølv, og Firda er ein av dei skulane som ligg høgst oppe i fylket karaktermessig. Så det at ein bur på hybel kan ikkje brukast som motargument på nokon måte.

Elevane slepp å gå lange avstandar for å få tak i det mest nødvendige og skulen støttar opp om ein har vanskelegheiter med noko. Vi har og gode fritidstilbod, f.eks Open Skule, der ein får servert middag og kan vere ilag med andre. Her er drøssevis med kulturtilbod som Gloppen Scene, og ikkje minst blei Gloppen kåra til kulturkommuna i 2011. Det er gode treningstilbod i bygda òg, noko som også er viktig for trivselen blant elevane. Trivselen står sterkt på vår skule, for dette er ein trygg og god stad å vere.

Dei fleste andre skular stengjer dørene når skulen er ferdig, dette er ikkje tilfelle på Firda. Her kan du alltid sjå arbeidsame elevar vere igjen for å jobbe med skulearbeid, vere sosiale og skaffe seg meir erfaring innan faga. Elevane vil vere der, for dei elskar skulen sin.

Kvifor ha ein stor klasse på 30 elevar på ein ny stad utan medielokale og fagmiljø, i staden for å ha ein parallell på Firda og ein i Sogndal der tilboda allereie står svært sterkt. Medium og kommunikasjon er ei yrkesfageleg linje, men samtlege av elevane går tre år, og ikkje to som då mange kanskje trur.

Grunnen til at alle velger å gå tredje året er fordi det er lagt opp til at ein kan fortsette med medieundervisning og at ein får studiekompetanse. I det avsluttande året lærar ein mykje om marknadsføring og finansiering ved å gjere det i praksis, dette er svært viktig for framtidsfylket Sogn og Fjordane.

Ein kjekk skulegong vil gjere at fleire fullførar utdanninga si, så kvifor ta frå desse populære linjene som dei siste åra har hatt store søkartal? Vi forstår det berre ikkje.

Firda fortener å ha ei medielinje, og medielinja fortener å vere på ein skule som Firda.

1MKA ved Firda vidaregåande skule

Vidaregåande skular i Måløy, Florø og Dale er ein rasjonell struktur i kystregionen!

Av 13 vidaregåande skular i fylket ligg 3 i kystregionen: Måløy, Florø og Dale. Under Kystveg-konferansen i Florø nyleg peika Victor Normann på at dei næringane som har sterkast produktivitetsvekst og såleis best føresetnader for framtida er nesten alle kystnæringar. Sogn og Fjordane er i ferd med å oppdage moglegheitene i sin kystregion. Kravet om internt vegsamband i regionen synest no å vere akseptert av alle politiske partia i fylket. Kanskje Sogn og Fjordane vil driste seg til å prøve det som har vore suksessoppskrifta elles på Vestlandet: satse på kystnæringar og kystsamfunn. Kystvegen er ein av føresetnadene. Ein annan er tilgang på vidaregåande skule med relevant fagkrins. Å utvikle samferdsle samstundes som ein byggjer ned skulesektoren, er dårleg strategi. Næringsstrukturen i regionen er i dag prega av verksemder med høg kompetanse. VG skular er ein vesentleg del av den infrastrukturen som trengst for at slike verksemder skal kunne utvikle seg her. Å rasjonalisere vg skulestrukturen er truleg naudsynt. Med vg skule i Måløy, Florø og Dale er strukturen rimeleg rasjonell i denne delen av fylket.

VGS og nedgang i elevtal i Nordfjord og Sunnfjord

I fleire oppslag i FIRDA har det vore prøvd å skape eit inntrykk av at elevtalet i vidaregåande skule ”stuper” i Nordfjord, og underforstått – slik er det ikkje i Sunnfjord. Eg kan m.a. vise til artikkel i FIRDA 25. april der rektorane i Førde-regionen gjerne vil ha 16 nye klassar og viser til at ”Nordfjord har elevplassane, men ikkje elevane”. Likeeins kristiserar Olav Øygard (fotograf og medielærar ved Mo og Jølster) underteikna for å nytte søkjartala for komande skuleår, for å vise at elevplassane i fylket er godt fordelt på regionane (FIRDA 30. april). Han meinar eg heller burde bruke statistikken over framskrivne årskull av 15-åringar i åra framover, som i følgje han viser at ”elevtallet i Nordfjord stuper”.

Statistikken han viser til finn ein som vedlegg nr. 11 i utkastet til skulebruksplan. Tabellen der viser framskrivne tal for på 15-åringar pr. kommune frå 2010 til 2021. Eg har samanlikna talet på ungdommar i Nordfjord og Sunnfjord for dei tre årskulla som går på vidaregåande skule i 2013 med dei tilsvarande tre kulla som vil gå på vgs i 2020, og har nytta tala frå GIS (Grunnskolens Informasjonssystem).

Og kva viser så denne samanlikninga? Jau, elevgrunnlaget i Nordfjord viser ein nedgang på 155 ungdommar i desse årskulla og i Sunnfjord er nedgangen nøyaktig den same – 155. Så stuper elevtalet i Nordfjord, så stuper det også i Sunnfjord. Samanliknar ein 2013 med 2021 viser tala same tendensen, nedgang på 147 i Nordfjord og 145 i Sunnfjord. Det positive dette året er at elevtalet stig igjen i begge regionane. Når så søkjartala for neste skuleår viser godt samsvar med elevplassane på dei vidaregåande skulane slik dei i dag er fordelt i fylket, og nedgangen i elevtal fram til 2021 er den same i Nordfjord og Sunnfjord, kjem påstandane frå dei tre rektorane og Olav Øygard i eit underleg lys.

Men rett skal vere rett. I Sunnfjord kjem den store elevtalsnedgangen i Ytre Sunnfjord og lite eller ingen nedgang i Indre Sunnfjord. Men sidan skulane i Førde-regionen rekrutterer mange elevar frå Ytre Sunnfjord vert også dei berørt av nedgangen der.

Mitt råd til Olav Øygard og dei tre rektorane i Førde-regionen er at dei i alle fall må bruke same briller på eigen region som dei brukar på andre. Å flytte klassar frå ein skule til annan gjev ingen bidrag til dei nedskjeringsproblema fylket står overfor.

Gunnar Nygjerd
Sandane

HAFS treng fagutdanna arbeidstakarar innan bygg- og anleggsteknikk!

Bygg- og anleggsbransjen i HAFS ser på det som sjølvsagt at fylkeskommunen tek vare på og styrkar den einaste fylkeskommunale institusjonen vi har i heile HAFS-området, Dale v. g. skule. I modell 1 opprettheld ein skulen, men til fortviling i bransjen tek ein bort utdanningsprogrammet; bygg- og anleggsteknikk. Dette vil ikkje berre utarme Dale v. g. skule, men vere ei katastrofe for denne næringa i heile HAFS-regionen:

1.
Gode erfaringar med samarbeid med Dale v. g. skule i samband med utplassering, prosjekt til fordjuping, læreplassar. I tillegg vil vi få påpeike at vi og er mottakarar av elevar med fagvanskar/andre vanskar i forhold til praksisplassar/lærekandidatplassar som alternativ opplæringsarena.
2.
I Norge har bygg- og anleggsbransjen problem med rekruttering av arbeidskraft. I HAFS har vi rekruttert mange arbeidstakarar/ sjølvstendig næringsdrivande frå bygg- og anleggslinja ved
Dale v. g. skule. Erfaringane våre at dette vert stabil arbeidskraft ved at dei gjennom utdanninga ved den lokale skulen og samarbeidet med næringslivet får tilknyting til regionen. Vi ser ikkje korleis vi skal greie å rekruttere ungdom til denne næringa i regionen vår utan ei bygg- og anleggslinje ved
Dale v. g. skule. I regionen vår er det stor etterspurdnad etter tømrarar og lang ventetid for å få utført oppdrag.
3.
I Hordaland har dei vedteke å legge ned bygg- og anleggslinja ved Austrheim v. g. skule. Denne skulen vert nytta av elevar frå Solund og Gulen; Hordalandsavtalen. Det betyr at ved eit liknande vedtak for Dale v. g. skule vil det ikkje eksistere eit slikt tilbod mellom Knarvik og Førde. Dette forsterkar vanskane for bransjen vår ytterlegare.
4.
Bygg- og anleggsbransjen i HAFS ynskjer også i framtida å vere opplæringsbedrifter i tett samarbeid med Dale v. g. skule.
5.
Vi krev at Dale v. g. skule får behalde utdanningsprogrammet bygg- og anleggsteknikk for å ta vare på ei grunnleggande næring og ikkje minst hindre fråflytting frå regionen

Ryland Bygg, Hyllestad
Maritime Montering, Gaular
Bill Steinsvik, Askvoll
Øybygg as, Solund
Betong og Murarfirma Eivind Antonisen, Fjaler
Straumsnes Bygg, Fjaler
M.Leiknes, Askvoll
Tømrar Norodd Myklebust, Fjaler
Tømrar Gunnar Leirpoll, Fjaler
VVS Service Rune Berge, Fjaler
Byggeriet Mjømen og Berge Byggeverksemd, Gulen
Byggmester Nordnes, Fjaler
Vestbygg, Fjaler
Gravdalgruppa as, Førde
Mass Kjell Myklebust as, Fjaler

Ei lovande framtid for HAFS, eller?

Det er nesten ti år sidan vi gjekk ut frå Dale vidaregåande skule. I løpet av desse åra har vi budd i Sogndal og Bergen der vi begge har tatt høgare utdanning. Vi har vel alltid visst at vi ein gong skulle flytte heim, men at vi måtte kjempe for den vidaregåande skulen i bygda allereie eitt år etter at vi flytta heim til Dale hadde vi ikkje rekna med. For oss er det heilt sjølvsagt at ein region som HAFS skal ha ein vidaregåande skule. At andre ikkje ser dette har vi vanskeleg for å forstå.

Argumenta for å behalde Dale vidaregåande skule er mange. For oss har skulen hatt utruleg mykje å seie, ikkje berre fagleg. For det første hadde vi nok ikkje blitt kjærastar, sambuarar og foreldre som vi er i dag. Og det er heller ikkje sikkert at vi hadde budd i Dale slik vi gjer no. Når ein snakkar om vidaregåande skular må ein ikkje gløyme det sosiale aspektet. Dei venene ein får og det samhaldet ein har på vidaregåande er utruleg viktig, og held ofte livet ut. Slik har i alle fall vi opplevd det, og det veit vi at mange andre også har. Den dag i dag er vi den same venegjengen, og etter kvart som åra har gått har fleire og fleire av oss flytta tilbake til heimlege trakter. Og dette gjeld ikkje berre fjalerbuarar, men folk frå Askvoll, Hyllestad og Gaular for å nemne nokon.

Det er ikkje berre som askvolling og fjalerbuar at vi meiner Dale vidaregåande skule er ein viktig institusjon for nærområdet. Etter å ha blitt foreldre, som stadig vekk bekymrar oss over ting som omhandlar dottera vår, har argumenta blitt fleire. Vi er begge veldig takknemlege og glade for at vi kunne bu heime hos våre foreldre medan vi gjekk på vidaregåande. Dette gav ein tryggleik, samstundes som ein fekk ei viss oppfølging når det galdt skulearbeid. Dette meiner vi er viktig. Det er ikkje alle ungdommar som er klare for å flytte på hybel i ein alder av 16 år. Sjølvsagt er somme meir modne og skikka til livet på hybel, men dette gjeld nok ikkje alle. Difor meiner vi det er viktig at ein sjølv kan ta dette valet, at ein sjølv kan bestemme at ein framleis vil bu heime og gå på ein vidaregåande skule i nærområdet. Og som foreldre ynskjer vi at vi kan ta dette valet saman med dottera vår når den tid kjem, at vi har moglegheita til å velje Dale vidaregåande som er i heimbygda vår. At ho ikkje må pendle til Førde eller flytte på hybel ein annan stad i fylket.

Vidare synast vi det er viktig å behalde dei små skulane i fylket. Å gå på ein skule der alle kjenner alle, og der ein kan gå innom rektor sitt kontor for å slå av ein prat utan avtale, gjev eit samhald og ein tryggleik som vi synast er viktig. At lærarane kjenner kvar enkelt elev og veit korleis han eller ho har det, er med på å påverke skulekvardagen i ein positiv retning. Det er viktig å føle at ein vert tatt vare på, noko vi også opplever i dag. Når vi møter på tidlegare lærarar stoppar dei opp og høyrer korleis vi har det, og som regel er dei allereie oppdatert på kvar vi har vore og kva vi har studert. Det er sånn det skal vere, og slik vil vi at dottera vår skal ha det i framtida også.

Vi er i dag godt etablert i Dale med hus, familie og gode jobbar. Bygda og nærområdet er i utvikling, stadig fleire unge flyttar heim og vi ser lyst på framtida. Med Dalsfjordbrua rett rundt hjørnet, og eit næringsliv i vekst er det for oss heilt logisk at området også skal ha ein vidaregåande skule. I løpet av det året vi no har budd i Dale har vi ikkje angra på at vi flytta heim – nærområdet har gitt oss alt vi treng og slik håpar vi det også vil vere framover. Ikkje ta frå oss Dale vidaregåande skule!

Julie Vårdal Heggøy og Kim Frode Solheim

FRAMTID I HAFS = DALE VGS

Med denne parolen samla 130 HAFS-ungdomar seg i Bergen for å protestere mot ei eventuell nedlegging av Dale VGS. Ungdomen er samstemte om at den vidaregåande skulen i HAFS er av avgjerande betydning både for kultur-, idretts- og næringsliv i HAFS, og for at dei i det heile teke skal vurdere å flytte heim til HAFS etter endt utdanning.

Det er galskap å legge ned skulen vår, seier ungdomen. Fjaler Høgre støttar dette utsagnet heilhjarta. Det er galskap å i det heile teke vurdere å legge ned den einaste vidaregåande skulen i HAFS, som gjere at store delar av HAFS-ungdomen kan bu heime i dei viktige ungdomsåra. Viktig for det lokale kultur-og idrettslivet, viktig for rekruttering av deltidshjelp og ein første kontakt med næringslivet i regionen, viktig for den enkelte elev, som kan velge å bu heime medan dei tek vidaregåande utdanning. Og ikkje minst viktig for å skape ei sterk tilhøyrigheit for ungdomen, noko som ungdomen sjølv vurderer som sentralt for at dei ønskjer å flytte heim att og stifte familie etter endt utdanning.

I dag kan dei fleste elevane i HAFS dagpendle til skulen. Dersom skulen forsvinn, vil det bli ca. 100 nye hybelbuarar som må bu ute av HAFS. Mange elevar kan greie seg bra på hybel, men kva med alle dei som treng motivasjon heimanfrå for å få gjort leksene og som treng dei faste rammene som heimen representerer ?

Dale VGS er ein skule som leverer både resultat og trivsel blant både elevar og lærarar. Eksamensresultata våren 2012 ligg heilt i fylkestoppen. I 2012 slutta det 8 elevar frå Askvoll, Hyllestad og Fjaler. 7 av desse er slutta ved andre skular i fylket, 1 ved Dale VGS.

Det er optimisme i HAFS-regionen. Fleire bedrifter som etterspør høgt utdanna arbeidskraft er i vekst, og stimulerer ungdomen til å flytte heim til nye, spennande arbeidsplassar. Dale VGS i seg sjølv er også viktig som rekrutteringsstad for høgt utdanna arbeidstakarar. Samfunnet har satsa store beløp på Lutelandet, som etterkvart venteleg vil bidra med fleire hundre nye spanande arbeidsplassar. Dalsfjordsambandet skal stå ferdig i desember 2013. Hovudmålsetjinga var og er å skape eit større felles bu- og arbeidsområde.

Alt i alt representerer desse investeringane eit stort potensiale for vekst i næringsliv og arbeidsplassar i HAFS, og eit stort behov for kompetent arbeidskraft. Men, som HAFS-ungdomen sjølv seier det; Kven vil busetje seg i HAFS, ta imot jobbtilbod i HAFS, dersom ein veit at ungane må vekk på skule når dei er 16 år ?

Fylkesordførar Åshild Kjelsnes forsikrar oss om at ingenting er avgjort, ulike modellar skal konsekvensutgreiiast. Og legg til: «Det er viktig at grepa står seg for framtida». Fjaler Høgre slutter seg heilt til dette siste utsagnet, og håper at fylkespolitikarane er seg sitt ansvar bevisst når dei skal vurdere grep for skulestrukturen i fylket. At ein evner å tenke heilheitleg på samfunnsutviklinga i heile fylket, og kva det å ha minst ein vidaregåande skule i ein region er heilt avgjerande for at det skal vere noko von om utvikling i det heile teke. Minstekravet må vere at kvar region må ha minst ein videregåande skule. Dale VGS er skulen for heile HAFS-regionen. Eit grep som står seg for framtida for HAFS-regionen = Dale VGS!

Styret for Fjaler Høgre
v/Marita Solheim og Eivind Antonisen

Ungdom, yrke og internasjonalisering

Norvall Nøringset, leiar i opplæringsutvalet i fylkeskommunen, refsar i Firda 4.juli unge volleyballtalent og foreldra deira for manglande vilje til å satse i eige fylke når dei søker Topp Volley Norge (TVN) på Sand i Rogaland og ikkje det komande volleyballtilbodet ved Hafstad vgs. Nøringset er feilinformert når han synest meine desse to tilboda kan direkte samanliknast.

Les meir…